Block title
Block content

"Kader söylese, iktidar-ı beşer konuşmaz, ihtiyar-ı cüz’î susar." cümlesini cüz'î ihtiyariyenin sıfırlanması şeklinde mi anlamalıyız, imtihan ve sorumluluk sırrı ile bu cümle çelişiyor değil mi?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Elhasıl, insan her ne kadar fâil-i muhtar ise de, fakat  وَمَا تَشَاۤؤُنَ اِلاَّۤ اَنْ يَشَاۤءَ اللهُ sırrınca, meşiet-i İlâhiye asıldır, kader hâkimdir. Meşiet-i İlâhiye, meşiet-i insaniyeyi geri verir,  اِذَا جَاۤءَ الْقَدَرُ عَمِىَ الْبَصَرُ hükmünü icra eder. Kader söylese, iktidar-ı beşer konuşmaz, ihtiyar-ı cüz’î susar." (1)

Buradaki ifadeler genelde insan iradesi dışında gerçekleşen ve kader tarafından tayin edilen ıztırari hadiseler için geçerlidir. Çünkü tamamen insan iradesi içinde olan günah sevap, iman küfür gibi konularda kaderin insanı bir noktaya zorlaması İlahi adalet ve merhametle bağdaşmaz.

Mesela, insan birisi ile evlenmeyi düşünür, çok çabalar çok hırslanır ama istediği kişi ile değil de başkası ile evlenir. Yine bir iş için çok çaba harcar Allah ona başka bir iş verir... Bu gibi hadiseler etrafımızda da çoklukla görülen hadiselerdir.

Diğer bir husus, insan her ne kadar fail-i muhtar olsa da İlahi irade insanın tercihini yaratmadıkça insan istediği kadar irade etsin nafiledir. Yaratma açısından insan iradesi mutlak aciz olduğu için, İlahi havl ve meşiete tabidir burada bu incelik vurgulanıyor. Tabi insan iradesinin İlahi kudrete tabi olması, insan iradesini devre dışı bırakmıyor. İnsan irade ediyor, Allah da bu iradeyi gerçekleştiriyor, İlahi âdet bu minval üzere dönüyor.

Özetle, insan iradesinin günah-sevap, iman-küfür gibi konularda sıfırlanması asla ve kata söz konusu değildir.

(1) bk. Mektubat, On Beşinci Mektup, İkinci Makam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Sual | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 517 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...