Block title
Block content

Kader ve cüz-i ihtiyari hakkında kısa bir bilgi alabilir miyiz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kader: Kelime manası itibariyle bilgi, ilim, plan, program ve proje anlamına gelir. Istılahi manası itibariyle; Cenab-ı Allah (cc)’ın ilmi ezelisi ile bütün mahlukatın ve mevcudatın olmuş, olan ve olacak olan her türlü efal, ahval ve akvallerini bilmesi, kendine has bir hususiyetle yazması ve takdir ederek halketmesi anlamına gelir. 

Cüz-i ihtiyari ise: 

1. İnsandaki iradenin ve ihtiyarın az, nakıs ve yaratılmış bir parça olduğunu ifade eder. Bu noktada külli irade Allah (cc)’tadır; bunun cüzisi yani yaratılmışı ve azı insandadır.

2. Bir başka mana itibariyle; insanların ve cinlerin ihtiyar ve iktidarları dahilinde olan bütün hallerin ve efallerin, irade sahibinin muradından evvel iradesine bakan veçhesinin külli olması. İrade sahibinin herhangi bir irade beyanı ve tercihinden sonra ise, bu külli iradenin cüzileşmesi anlamına geliyor.

Yani bir insan ihtiyar ve iktidarı dahilinde olan onlarca meselede karar vermeden evvel iradesi küllidir. Mesela; yemek yiyebilir, namaz kılabilir, konuşabilir, araba kullanabilir, yazı yazabilir vs. bunların tamamına, ilk etapta insanın iradesi külli gibi görünür. Fakat araba kullanmaya karar verdikten sonra, o irade hemen cüzileşir. Aynı anda başka bir fiili veya işi murad edemez. Teakub dediğimiz sıra ve merhale devreye girer. 

Cenab-ı Hak (cc)’ta ise bir anda sonsuz şeyleri murad, ihtiyar ve takdir etmesi külli olup, bir murad başka ihtiyar ve iradeyi engellemez. Teakubi (işleri sırayla yapma) hâl Allah için caiz değildir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Mebhas | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 947 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
Yükleniyor...