Block title
Block content

"Kaf Dağıdır... Malûmdur, bir şeyin mahiyetinin keyfiyetini bilmek başkadır; o şeyin vücudunu tasdik etmek yine başkadır. Bu iki noktayı temyiz etmek lâzımdır..." Muhakematta Kaf Dağı konusunu içeren Üçüncü Mesele'yi açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kaf Dağıdır.

"Malûmdur, bir şeyin mahiyetinin keyfiyetini bilmek başkadır; o şeyin vücudunu tasdik etmek yine başkadır. Bu iki noktayı temyiz etmek lâzımdır. Zira çok şeylerin asıl vücudu yakîn iken, vehim onda tasarruf ederek, tâ imkândan, imtinâ derecesine çıkarıyor. İstersen Yedinci Mukaddemeden sual et; sana "Neam" cevabı verecektir. Hem de çok şeylerin metinleri kat'î iken, delâletlerinde zunûn tezahum eylemişlerdir. Belki, "Murad nedir?" olan sualinin cevabında, efham mütehayyir olmuşlardır. İstersen On Birinci Mukaddemenin sadefini aç. Bu cevheri bulacaksın."(1)

Kur’an’daki “Kaf” kelimesini büyük evliyalar beş yüz sene genişliğinde bir yer ve dağ olarak tefsir etmişler ve bu yerleri ve dağı gördüklerini eserlerinde ifade etmişler. Halbuki bugünkü coğrafya ilmi açısından bu fikir ve iddia pek mümkün görünmüyor. Üstad Hazretleri bu evliya zatlarının gördüklerinin hak olduğunu, yalnız tabir ve tefsirlerinde yanıldıklarını söyleyerek ne evliyaların müşahedelerini inkar ediyor ne de coğrafya ilmini incitiyor.

Üstad Hazretleri bu iki zıt fikri telif etmek için bir çok yorumlar getiriyor. Bunlardan bir tanesi de semanın ufkunun genişliği ve dağ ile bitişik görünmesidir. Yani semaya bakıldığı zaman ne tarafa baksak  geniş ve dağlar ile bitişik hayali büyük bir sahra gibidir. Dünyanın yuvarlak olması ile sanki bu sahra ve ufkun  ucu bucağı hiç bitmeyecek bir mekan  gibi durması Kaf Dağını hatırlatıyor. Yani dünyanın dağlarının ve ufuklarının birleştiği noktalara dönerek baksak her taraf sanki sonsuza kadar uzayıp gidiyormuş hissine kapılırız.

İkinci bir yorum olarak 

Alem-i Misal: Maddi alemle ruhlar alemi arasında bir köprü alemidir. Bu alem hem maddi alemden hem de ruhlar aleminden vasıflar almıştır. Maddi aleme göre misal alemi daha latif ve hafif bir alemdir. Misal alemi hayale yakın bir alemdir.

Uyku halinde insanın maddi alemle ilişkisi ve münasebeti kesildiği için sair latife ve duygular gaybi  alemler ile irtibata geçiyor ve oralarda geziniyor. Kalbin ve duyguların terakki ve keskinliğine göre bazen levh-i mahfuzun cilveleri bazen de kader mektuplarının nümuneleri ile karşılaşıyor. İşte rüyanın hakikati bundan ibarettir. Rüyada görülen bu cilveler ve nümuneler misal aleminin abartılı şekil ve şemallerine bürünüyor. İşte bu yüzden görülen rüyalar tabir istiyor. Zira hakikat aleminden basit bir şey misal aleminde çok büyük ve karmaşık bir hal alabiliyor. Bu yüzden bu karmaşıklık ve abartılı haller tabir ile hakikate uyarlanması gerekiyor.

Maddi alemden bir çakıl taşı, misal aleminde büyük bir dağ gibi yansıyor. Yine maddi alemden bir damla su misal aleminde deniz gibi tezahür ediyor. İşte bazı mühim evliyalar bu alemi ruhen seyrederken orada gördüklerini bu alem de görmüş gibi tasvir ve tabir ettikleri için bir takım yanlış anlamalara ve itirazlara kapı açmışlar. Kaf Dağı da bu evliyaların misal aleminde gördükleri büyük ve geniş bir dağdır ki, bu dağın dünya yüzüne yerleşmesi mümkün değildir. Bu sebeple coğrafya uzmanları bu gibi evliyaların "gördüm" dediği Kaf Dağını kabul etmiyorlar. Bir tarafta bilim diğer tarafta makbul veliler olunca Üstad Hazretleri bu durumu tevil ve tabir ederek aradaki anlaşmazlığı ve uyuşmazlığı ortadan kaldırıyor; o evliyaların gördüğü haktır, lakin dünyaya tatbik etmeleri hatalıdır, diyerek orta yolu buluyor.

Mesela, Himalaya Dağlarının misal aleminde Kaf Dağı şeklinde tezahür ve tecelli etmesi mukadderdir.  Nasıl buradaki çakıl taşı orada dağ olarak yansıyor ise Himalaya Dağlarının da misal aleminde çok azametli ve büyük bir dağ silsilesi ve mekanı olarak yansıması normaldir. 

(1) bk. Muhakemat, Birinci Makale, Üçüncü Mesele

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Makale, Üçüncü Mesele | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2431 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...