Block title
Block content

Kainatta cereyan eden kanunlar ve kuvvetlerden "itibarî emir" olarak bahsediliyor; bu tam olarak ne demektir? Güneş ve dünya arasındaki cazibenin herhangi bir varlığı yok mu? Bu konuda geniş bilgi verir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kanun, Allah’ın ilim ve irade sıfatı ile bir şeyi  tayin ve tespit etmesidir. Yani binanın kalıbından önce plan ve projesini tanzim etmek misillü,  kainat içinde sayısız işlerin tanzim ve planlarının hazırlanması ve bunların sürekli bir şekilde istimrarı olayına kanun denir. Tıpkı mevzuat ile mevzuatı tatbik eden memur gibi. Mevzuat kanundur, onu tatbik eden memur ise Allah’ın kudretidir.  

Kuvvetlerden kast edilen mana ise, Allah’ın kudretinin plan ve proje olarak tanzim edilen kanunların icra ve tatbik edilmesinden aldığı isim ve unvandır. Yani Allah’ın kudreti suyun kaldırma kanununda tecelli edince, o ismi alıp onunla biliniyor. Güneşin çekme ve itme kanununda tecelli edince de, o isim ve unvan ile anılıyor...

Kanunların isimlerini ve unvanlarını veren insanlardır. İtibari ve vehmi olması bu manayadır. Hakiki anlamda iş gören ve tesir eden ise Allah’ın kudretidir. Sebepler sadece bir kural ve kanun olarak vardır, fail ve iş görücü değildirler. Çekme ve itme kuvveti, eylem ve kanun olma noktasından inkar edilmiyor, sadece o kanun ve eylemin failinin Allah olduğu vurgulanıyor. Güneş ile gezegenleri birbirine bağlayan güç ve kuvvet, Allah’ın kudretidir. İnsanlar bu kudretten gaflet ederek, sanki o bağlama işini, kanun diye bir mefhum varmış da o yapıyor zannediyorlar. İşte inkar edilen o çekme prensibi değil, mefhum kanun heyulasıdır. 

 Mesela elma ağacının, elmanın oluşum sürecinde hakiki anlamda hiçbir müdahale ve tesiri yoktur. Ağacın bütün süreçlerini kontrol edip yaratan Allah’tır. Ağaç ve elma arasında yaratma açısından hiçbir münasebet yoktur. Kayyumiyet sırrı ile Allah’ın kudreti, elmanın oluşum sürecinin her noktasında ve her merhalesinde mutlak galiptir.

 Allah kudretini şu kainattan çektiği an her şey helak olup yok olur. Ortada ne kanun ne sebep ne de başka bir şey kalır, her şey mahva gider. Zerreden yıldızlara kadar her şey Allah’ın kudreti ile ayakta durur, vazifesini onunla ifa eder. Onun kudreti olmadan hiçbir şey hareket edemez.

Kuvvet, Allah’ın ayrıca güç verdiği kudretten başka bir şey değildir. Kuvvet, sadece kudretin bir ismi ve unvanıdır. Kainatta hakiki fail, yani iş gören Allah’ın kudretidir. Nasıl bizim kendi fiilimize "bizim" dememiz mecazi ise, kanunlara atfedilen işler de mecazidir. Kainatta zerre miktar başka bir fail ve yaratıcıya ihtimal vermek küfür ve şirk olur. Her şeyin faili, yaratıcısı Allah’tır.    

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Maksat, İkinci Esas | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2441 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...