Block title
Block content

"Kalb de bir arşdır.", ifadesini nasıl anlamalıyız? Nasıl bir sınır düşünebiliriz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Arş; burada isim ve sıfatların, kendini en parlak bir şekilde gösterip, sahnelediği alan ve yer anlamındadır. Bu yüzden Allah’ın her isim ve sıfatının bir arşı, bir sahnesi vardır. O arşta, o sahnede baş aktörlük, o isim ve sıfatındır.

Mesela; sema alemi, Allah’ın celal ve azamet sıfatlarının arşı ve sahnesidir. Celal ve azamet sıfatı, en parlak ve keskin olarak, sema aleminde kendisini gösteriyor, bu sahnede baş aktör Celil ismidir, diğer isimler bu ismin gölgesinde tecelli ederler. Aynı şekilde bir çiçeğin tatlı ve güzel yüzünde ise; Allah’ın Cemil ve Müzeyyin ismi hakimdir, çiçek bu isimlerin arşı hükmündedir. Yani çiçekte galiben; Cemal ismi sahneleniyor.

İnsan şu kainatın küçük bir modeli ve her tecellinin ince ve latif bir şekilde yazıldığı bir nüshası olmasından dolayı, insan âdeta Allah’ın bütün isim ve sıfatlarının temerküz ettiği bir sahnesi, bir arşı hükmündedir. Yani; kainatta azametli ve haşmetli olarak tecelli eden Allah’ın isim ve sıfatları, insanda da aynı şekilde; ama daha okunaklı ve mütevazi bir şekil ile tecelli ediyor. İnsan kainata bir liste, bir öz, bir numune oluyor.

Aynı ilişki ve mana; insan ile kalp arasında da vardır. Yani insan kainata nasıl bir modellik ve nüshalık ediyor ise; kalp de insana aynı modelliği ve nüshalığı ediyor. Tabiri yerinde ise; Kur’an nasıl besmelede, besmele de “Be” harfinde saklı ve dürülü diye, alimler ifade etmiş ise; aynı şekilde kainat insanda, insan da kalpte saklı ve dürülü bir vaziyettedir.

“Ben yere göğe sığmadım, ancak mü'min kulumun  kalbine sığdım.”(1)

hadis-i kudsisi bu manaya işaret eden bir levha gibidir.

Allah, insan kalbini nihayetsiz ihtiyaç, emel ve arzular ile donattığı için, her isme açılan ve o ismi hisseden bir hissiyat ve ölçücük insanın kalbinde vardır. Kalb bu noktadan, kainatın küçük bir haritası gibidir. Allah’ın isim ve sıfatları ise, bu haritayı aydınlatan bir güneş gibidir.

(1) krş. Aclunî, 2/195. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...