Block title
Block content

Katre Risalesi'nde elli beş lisandan ilk dördü olarak verilen "muvazenet, tanzimat, intizam, ittirad" delillerinin farkları nelerdir, biraz açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Muvazenet: Ölçmek, iki şeyin vezince birbirine denk olması ve uygunluk haline denir. Şiirin mısraları arasında nasıl bir denge ve uyum varsa, kainat ve içindeki unsurların arasında da mükemmel bir uyum ve vezin vardır. Toprak ile yağmur, bitki ile hayvanatın arasındaki vezin ve uyum buna delildir.

Tanzimat ve intizam: Her şeyin bir tertip, bir düzen, bir düzgünlük ve nizam üzere olması demektir ki, intizamın en büyük ispatı eşyanın hikmet ve faydalarıdır.

Evet, kainatta en küçük şeyden en büyük şeye kadar her şeyde bir hikmet, bir fayda, bir maslahat vardır. Hiçbir şey faydasız ve hikmetsiz değildir. Bütün bu hikmet ve faydalar bize  sonsuz hikmet sahibi Hakim bir Zatı gösterip tanıttırıyor. Kainatta hikmet ve faydanın hükmettiğini bize gösteren en zahir delil ise bugünkü fen ilimleridir. Mesela tıp ilmi insan bedeninde çalışan hücrelerden tut ta azalara kadar her şeyin mükemmel bir hikmet ve vazife ile çalıştıklarını gösteriyor.

Sadece karaciğerin dört yüze yakın hikmet ve faydası olduğunu tıp ilmi beyan ediyor. Daha bunun gibi binlerce hikmet ve fayda insan bedeninde çalışan hücre ve azalarda mevcuttur. İşte bütün bu hikmet ve faydalar bir intizam ve bir tanzim, yani düzenleme ile hasıl oluyorlar. Tanzim ve düzenleme fiilleri de tanzim edici, Nazım olan Allah’ı akla ispat ediyor.

Bu tanzim ve düzenleme arkasında da tedvir ve tenvir fiilleri görünüyor. Yani bütün bu olup biten olaylar, ancak her şeyi çekip çevirecek sonsuz bir kudret ve nihayetsiz bir ilim ile mümkündür. Bütün bu fiillerin arka cephesinde Allah’ın isim ve sıfatları ayna gibi parlıyor ve bize kendisini gösteriyor.

Ittırad: Her şeyin saat gibi intizamlı hareket etmesi ve sıra ile birbirini takib ederek ritmik bir düzende ilerlemesi demektir. İntizam, bir şeyin planlı ve tertip üzerine kurulması iken, ıttırat o tertibin ritmik bir şekilde devam etmesidir. Mesela kalp intizamlı bir şekilde yaratıldı ve çalıştırıldı. Ittırat ise o kalbin sürekli ritmik bir şekilde çalışmasını temin ediyor diyebiliriz. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

Halid33
Allah sizlerden razı olsun sayfanızdan çok yararlanıyorum notda alıyorum hakkınızı helal edin..
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...