Block title
Block content

"Kelimât-ı İlâhiye ise bir kısmı dahi has bir itibarla, cüz'î bir ünvan ile hususi bir tecellî ile cüz'î bir isim ile ve has bir Rubûbiyet ile ve mahsus bir saltanat ile ve hususi bir rahmet ile zâhir olan ilhamât sûretinde bir mükâlemedir." İzahı?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Kur'ân'dan sonra sâir enbiyânın kütüb ve suhufları derecesi gelir. Sâir nihayetsiz kelimât-ı İlâhiye ise bir kısmı dahi has bir itibarla, cüz'î bir ünvan ile, hususi bir tecellî ile, cüz'î bir isim ile ve has bir Rubûbiyet ile ve mahsus bir saltanat ile ve hususi bir rahmet ile zâhir olan ilhamât sûretinde bir mükâlemedir."(1)

Bir başbakan, milli eğitim bakanı ile görüşürken, sadece milli eğitim bakanlığının makam ve mertebesi ile görüşür. Hitabı ona göre şekillenir. Milli eğitim camiasından olan bir öğretmenle  görüşürken, konuşma biraz daha özelleşir, hususiyet kesp eder. Başbakanın bütün milleti nazara alarak yaptığı "ulusa sesleniş" konuşması ise umumi ve külli bir hitaptır. Milli eğitim bakanı ile görüşmesi, ulusa sesleniş hitabına göre biraz daha hususilik arz eder, ama bir öğretmenle konuşmasına nispetle külli hükmündedir. Yani konuşmasının külli ve cüzi olması bu manayadır.

Has bir isim ile konuşması ise milli eğitim dairesinin baş öğretmeni konumuna işaret ediyor. Yani başbakan diğer daire ve bakanların da başbakanı iken, burada sadece bir isim ve sıfat ile konuşmuş oluyor. O da milli eğitim bakanlığının baş öğretmen sıfatı ve ismidir. Aynı şekilde adalet bakanı ile görüşürken de, adliye dairesinin başı sıfatı ile konuşur vesaire.

Bu dairelerden bir şahsı nazara alarak konuşması ise, en cüzi ve özel konuşması olmuş oluyor. Bazen bütün prosedürleri terk edip, şefkat sıfatı ile bir vatandaşın evine misafir olup, onun özel ve şahsi dertlerini dinlemesi ve onunla konuşması buna örnek teşkil eder.

İşte bu misaldeki gibi Kur'an, tabiri caiz ise ulusa sesleniş gibi külli ve umumi bir hitaptır ve bütün isim ve sıfatların namına yapılan bir konuşmadır. Bunun manası; Kur'an belli bir kavme ve belli bir döneme hitap etmiyor. Bütün zaman ve kavimleri nazara alan bir hitaptır. Ama diğer kitap ve suhuflar öyle değildir. Belli bir zaman ve kavmi nazara alıyor. Bu yüzden özel ve hususi kalıyor.

Allah’ın bir veli, bir melek ile ilham suretinde konuşması, başbakanın bir vatandaşın evine konuk olup onunla özel ilgilenmesi gibidir. Ya da bir öğretmenin mesleki şikayetlerini dinleyip, bunu değerlendiresi has bir sıfatla has bir adamı dinlemek demektir.

İşte Allah’ın bütün mahlukatı ile makam ve konumuna göre bir konuşması ve hitabı vardır. Bu konuşmaların da aralarında makam ve kuvvet farkı vardır. Elbette bir başbakanın bir derneği temsilen gelen bir adamı nazara alması ile, bir şahsın  özel bir durumunu nazara alması arasında önemli bir fark vardır. Allah’ın Azrail ve Mikail (as) ile konuşması ile bir arı ile konuşması arasında ciddi bir fark vardır.   

(1) bk. Sözler, Yrmi Beşinci Söz, İkinci Cüz ve Tetimme-i Tarif.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...