Block title
Block content

"Kur’ân Fâtiha’da, Fâtiha dahi Besmelede münderiç olduğuna ehl-i keşif müttefiktirler." cümlesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu gibi tefsirlere işari veya tasavvufi tefsirler denilir ki, bu sadece bir lafız ve cümleden ibaret değildir. Maneviyatı ve kalbi inkişaf etmiş velayet sahibi alimler, Kur’an harflerinden böyle derin ve sırlı keşifler yapmışlardır. Özellikle İbn-i Arabi bu alanda şöhretlidir. Nitekim Risale-i Nurlarda da bu mana kısmen tezahür etmektedir “Na’budü”deki nun harfinden üç sahifelik tefsirin yapılması buna güzel bir sermeşktir.

Fatiha suresi Kur'an-ı Kerim tarafından "Seb'û'l-mesani" olarak vasıflandırılmıştır. Ayette bu husus şu şekilde tarif edilmiştir;

”Şu kesin ki biz sana Seb-i mesânî ile şu yüce Kur’ân’ı verdik.”(Hicr, 15/87)

Müfessirler "Seb'û'l-mesani" ile kast edilenin "Fatiha suresi" olduğunda ittifak etmişlerdir. Bu ifadeden şu da anlaşılıyor ki, Fatiha suresi Kur'an-ı Kerim’in bir özeti ve çekirdeği mesabesindedir. Bir çeşit, Kur'an-ı Kerim’in umumu Fatiha suresinin bir açılımı ve tefsiri gibidir. Böyle kıymetli bir surenin çokça okunması  da bu sırdan dolayıdır.

Fatiha suresi nasıl ki, Kur'an-ı Kerim’in bir fihristi bir özetidir; aynı şekilde "besmele" de Fatiha suresinin, dolayısı ile de Kur’an’ın bir fihristi ve özeti gibidir. Besmele içindeki Allah, Rahman ve Rahim isimleri, Allah’ın bütün cemal, kemal isim ve sıfatlarını cem eden geniş bir sadef gibi olmasından dolayı, bir cihetle bütün Kur’an’ın açılmamış bir çekirdeği mesabesindedir.

Tasavvuf ehli, Allah’ın kelamdaki kudretine işaret etmek için "besmele de “Be” harfinde saklıdır" diye güzel bir nüktede bulunmuşlar. Allah nasıl koca incir ağacını küçücük bir  incir çekirdeğinin içinde saklamış ise, aynı şekilde Kur’an’ı da “Be” harfinde, veyahut bir noktada cem edebilir demektir.

İmam Ali (ra)’a atfedilen şu söz meseleye güzel bir levhadır: “İlim bir nokta idi, onu cahiller çoğalttı.” Tabi bu gibi ince ve latif hakikatleri tam anlamak için kalp ve gönül dünyasının alabildiğine engin ve açık olması iktiza eder. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...