Block title
Block content

Kur’ân-ı Hakîmin hikmeti nokta-i nazarında tahavvülât-ı zerrâtın pek çok gayeleri, hikmetleri ve vazifeleri vardır. Cenab-ı Hakk'ın, zerratı süratle tahrikinin hikmetlerinden üç tanesini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Birincisi: Cenâb-ı Vâcibü'l-Vücudun tecelliyât-ı icadiyesini tecdid ve tazelendirmek için, her birtek ruhu model gibi ederek, her sene mucizât-ı kudretinden taze birer ceset giydirmek ve her birtek kitaptan ayrı ayrı bin muhtelif kitabı, hikmetiyle istinsah etmek ve birtek hakikati başka başka surette göstermek ve kâinatların ve âlemlerin ve mevcudatların taife taife arkasından gelmelerine yer vermek ve zemin hazırlamak için, Fâtır-ı Zülcelâl, kudretiyle zerrâtı tahrik ve tavzif etmiştir."(1)

İzah: Zerrelerin sabit kalmayıp sürekli hareket etmesinin en önemli sebeplerinden birisi, kainatta tecelli eden isim ve sıfatların hakikatlerini tazelendirmek ve nazarları çekip dikkat kesilmek içindir. Zira sabit olan bir şeyde hakikat parlak olarak görünmez, görünse bile bir müddet sonra ülfet ve ünsiyet ile gizlenir. Bu yüzden Allah, her şeyin ham maddesi ve esası olan zerreleri sürekli hareket ile tazelendiriyor.

"İkincisi: Mâlikü'l-Mülki Zülcelâl, şu dünyayı, bahusus rû-yi zemin tarlasını bir mülk suretinde yaratmıştır. Yani, neşvünemâya, taze taze mahsulât vermeye kabil bir surette müheyyâ etmiştir-tâ ki, nihayetsiz mucizât-ı kudretini orada ekip biçsin. İşte, şu zemin yüzündeki tarlasında zerrâtı hikmetle tahrik ederek intizam dairesinde tavzif edip, her asırda, her fasılda, her ayda, belki her günde, belki her saatte mucizât-ı kudretinden yeni yeni birer kâinat gösterir, yeryüzü avlusuna başka başka mahsulât verdirir. Nihayetsiz hazine-i rahmetinin hedâyâsını, nihayetsiz kudretinin mucizâtının nümunelerini harekât-ı zerratla izhar eder."(2)

İzah: Üstat burada yeryüzünü bir tarlaya benzetiyor. Bu tarlada isim ve sıfatlarının tecellilerini göstermek ve sürekli ekip biçmek ile sanatını izhar etmek istiyor. Nasıl çiftçi mahsulat için tarlasını boş durdurmaz, sürekli ekip biçer. Aynı şekilde, tabiri caiz ise, isim ve sıfatlarda bir çiftçi gibi yeryüzü tarlasını sürekli ekip biçiyor ve mahsulat kaldırıyor. Bu da ancak zerrelerin tahrik ve tavzifi ile mümkündür. Yani zerrelerin hareket ve işlettirilmesinin sebebi, tarlanın ekilip biçilmesi içindir.

"Üçüncüsü: Nihayetsiz tecelliyât-ı esmâ-i İlâhiyenin nakışlarını göstermekle, o esmânın cilvelerini ifade için, mahdut bir zeminde, hadsiz nukuş göstermek, küçük bir sayfada nihayetsiz maânîleri ifade edecek olan hadsiz âyatları yazmak için, Nakkaş-ı Ezelî, zerrâtı kemâl-i hikmetle tahrik edip, kemâl-i intizamla tavzif etmiştir."(3)

İzah: Burada açık bir şekilde, zerrelerin hareketi Allah’ın isim ve sıfatlarının manasını göstermek ve izhar etmek içindir, deniliyor. Yani zerre her bir hareketinde Allah’ın isim ve sıfatlarını izhar ve ilan ediyor. Mesela bir zerre, elma içinde görev yaparken, insanın midesine girip, bir azaya gitmek için yola çıkarsa, Allah’ın Rezzak ismini üzerinde ilan etmiş oluyor. Bunun gibi, her bir zerre isim ve sıfatlara hizmet ediyor.

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Otuzuncu Söz, İkinci Maksat.

(2) bk. a.g.e.

(3) bk. a.g.e.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...