Block title
Block content

"Kur’an’ın kırka yakın icaz yönleri vardır." buyuruluyor, bunu açıklayarak icaz yönlerini sayabilir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kur’an'ın mucizeliği konusu, Risale-i Nur'un en temel konularındandır. Bediüzzaman, Kur’an’ın mucizeliğini Lemaat isimli eserinde başlıca yedi bölümde ele alır. Bu yedi bölümün ayrıntılarını ele aldığında ise, icaz vecihleri kırk kadar olur. Mesela, Kur’an’ın icaz yönlerinden biri, “gaybi haberleridir.”  Gaybi haberler ise, bu Yirmi Beşinci Söz’de beş ayrı başlıkta ele alınmaktadır.

Bu icaz yönlerinden bir başkası, “Kur’an’ın nazmındaki cezalettir.” Bediüzzaman, “İşaratü'l-İ'caz” isimli tefsirini sadece bunu göstermeye tahsis etmiştir. Burada Fatiha Suresi ve ayrıca Bakara Suresi’nden de otuz üç ayetin açıklaması yapılmaktadır.

Mesnevi-i Nuriye, Bediüzzaman’ın Arabî bazı Risalelerini cem eder. Bu eserde on üç ayrı risale vardır ve bu risalelerin içinde Kur’an’ın mucizeliği konusuna hayli yer verilmiştir. Mesela, bunlardan “Reşhalar Risalesi”de on dört sayfa “Kur’an denizinden bazı damlalar”  başlığıyla Kur’an’ın bir kısım esrarını anlatmaktadır.[Bu kısım Abdülmecid Efendinin Mesnevi tercümesinde kısa geçilmiştir. İsteyenler, bizim “Mesnevi Dersleri” adıyla yaptığımız tercüme ve açıklamalara bakabilirler (bk. s. 53-67)]

* * *

- Kur’an’ın kırka yakın icaz yönleri nelerdir, sayar mısınız?

Bediüzzaman, Yirmi Beşinci Söz’ü üç Şu’le’ye böler ve Birinci Şu’le’de şu icaz cihetlerine yer verir:

1. Nazmındaki cezalet,
2. Üsluplarındaki bedaat,
3. Beyanındaki beraat (parlaklık-üstünlük),
4. Manasındaki kuvvet,
5. Lafzındaki fesahat,
6. Camiiyyet.

Onun bu camiiyyeti, şu alt başlıklarda ele alınır:

a. Lafzındaki camiiyyet,
b. Manasındaki camiiyyet,
c. İlmindeki camiiyyet,
d. Mebahisindeki camiiyyet,
e. Üslup ve vecizliğindeki camiiyyet.

7. Gaybi Haberleri:

Kur’anın gaybi haberleri, şu alt başlıklarda ele alınır:

a. Geçmişe ait gaybi haberleri,
b. Geleceğe ait gaybi haberleri,
c. İlahi hakikatlere ait gaybi haberleri,
d. Kevni hakikatlere ait gaybi haberleri,
e. Ahirete ait gaybi haberleri.

8. Şebabeti (daima genç kalması),
9. Bütün zamanlardaki bütün insanlara hitap etmesi,

Bediüzzaman, İkinci Şu’le’de ise, şu icaz yönlerine dikkat çeker:

10. Kur’an’ın tamamında;

a. Raik bir selaset,
b. Faik bir selamet,
c. Metin bir tesanüt,
d. Muhkem bir tenasüp,
e. Cümleleri ve heyetleri arasında kuvvetli bir teavün,
f. Ayetler ve maksatları arasında tevavüp vardır.

11. Ayet sonlarındaki fezlekeler esma-i hüsna.
12. Kelamın tabakalarının ulviyet ve güzellik yönünden mütekellim, muhatap, maksad ve makama bakması yönüyle Kur’an’ın mucizeliği.

Bediüzzaman, Üçüncü Şule’de ise şu cihetlere dikkat çeker:

13. Kur’an’ın, hilkatin muammasını keşfetmesi.
14. Felsefenin aciz kaldığı konularda, Kur’an’ın tam bir isabetle gerçekleri bildirmesi.
15. Kur’an’ın hikmetiyle, ondan ders alan asfiya, evliya ve hükemanın hikmetlerinin mukayesesi.

Bediüzzaman, eserinin Hatime kısmında şu icaz cihetlerine atıfta bulunur:

16. Kur’anın tekrarlarındaki güzellik.
17. Kevni ilimlerde mücmel ifadelerle anlatması.
18. Peygamber mucizelerinin rehberliği.

Dikkat edilirse 6., 7. ve 10. maddelerde toplam on altı alt madde vardır. Bunlar da ilave edildiğinde, icaz yönleri kırka yaklaşmaktadır.

Ayrıca, mesela Kur’an’ın lafızlarındaki camiiyetin anlatıldığı 6. maddenin alt başlıklarında şunları görürüz:

a. Kelamdaki camiiyet.
b. Kelimedeki camiiyet.
c. Harfteki camiiyet.
d. Sükuttaki camiiyet.

Bunlar gibi alt başlıklar da müstakil bir icaz vechi olarak ele alınırsa, Kur’an’ın kırk i’caz veçhine ulaşabiliriz.

Ayrıca başlık olarak yer almayan, ancak satır aralarında işaret edilen durumlar da ilave edilirse, Kur’an’ın mucizelik yönlerini çok daha ileriye götürmek mümkündür. Mesela, Kur’an’ın gaybi haberlerinin anlatıldığı 7. maddede, o maddelere dâhil olmayan “batın ilimleriyle meşgul olanların Kur’an’ı mucize görmeleri”,başlı başına bir i’caz maddesi olarak da ele alınabilir.

Bediüzzaman'ın ilgili kısımdaki ifadesiyle “Ulemay-ı bâtın için Kur’an baştanbaşa ihbarat-ı gaybiye nevindendir.” Yani bâtînî ilimlerle meşgul olan bazı zatlar için Kur’an’ın tamamı gaybi haberler türündendir. Bunlardan bazılarının Rûm suresinin baş kısmından Kudüs’ün fethine, بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ  yani “hoş bir belde” (Sebe’, 34/15) ifadesinden İstanbul’un fethine tarih düşürmeleri meşhurdur.

 

Gerçi herkes bu tür mucizeliği göremez, zevk edemez, fakat kendini görüp zevk edemediğinden hareketle,"Böyle bir mucizelik yönü yoktur.” deme hakkına da sahip olamaz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Mu'cizât-ı Kur'âniye Risalesi | Yazar: Şadi EREN ( Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 1758 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...