Block title
Block content

"Küremiz hayvana benziyor, âsâr-ı hayatı gösteriyor. Hayatı varsa, ruhu da vardır..." cümlelerinin izahını yapar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"HAŞİYE: Hayat-ı hakikiye ancak âlem-i âhiretin hayatıdır. Hem o âlem ayn-ı hayattır. Hiçbir zerresi mevat değildir. Demek, dünyamız da bir hayvandır." وَاِنَّ الدَّارَ اْلاٰخِرَةَ لَهِىَ الْحَيَوَانُ  ["Düşünseler şunu da anlarlardı ki: bu dünya hayatı geçici bir oyun ve eğlenceden başka bir şey değildir ve ebedî âhiret diyarı ise, hayatın ta kendisidir."(Ankebut Sûresi, 29/64.)]

"Küremiz hayvana benziyor, âsâr-ı hayatı gösteriyor. Acaba yumurta kadar küçülse, bir nevi hayvan olmayacak mıdır? Veya bir mikrop küre kadar büyüse, ona benzemeyecek mi?"
(1)

İzah: Yumurta nasıl hayatın oluşması ve gelişmesi için bir ortam ise, içinde yavrular büyüyor, aynı şekilde dünya da büyük bir yumurta gibi yüz binlerce hayata kaynaklık ve ortamlık yapıyor. Yumurta dünya kadar büyütülse dünya olur; dünya yumurta kadar küçülse yumurta olur. Hakikaten dünya bir yumurta gibi yüz binlerce canlı türüne annelik yapıyor. Bu da hayatın farklı bir tecelli ve tezahürüdür.

"Hayatı varsa, ruhu da vardır. İnsan-ı ekber olan âlem, tazammun ettiği manzume-i kâinat o derece hassasiyet ve âsâr-ı hayat gösteriyor ki, bir cesetteki âzâ, eczâ, zerrat, izhar ettikleri tesanüd, tecazüb, teavünden daha ziyade muntazam, muttarid, mükemmel âsârı gösteriyor. Acaba âlem insan kadar küçülse, yıldızları zerrat ve cevahir-i fert hükmüne geçse, o da bir hayvan-ı zîşuur olmayacak mıdır?"(2)

İzah: İnsanın cesedi ile birlikte nasıl bir ruhu varsa, alemin cisminin yanında da cismini tanzim ve tedbir edecek bir ruhu vardır. Buna delil alemdeki cismani unsurlar arasında görünen dayanışma, yardımlaşma ve cevaplaşma fiilleridir. Nasıl insanın ruhu ceset içindeki aza ve cihazlar arasında koordine sağlayıp her bir azayı diğerine yardımcı ve dayanakçı yapıyor ise; aynı şekilde alem denilen büyük insanın da bir ruhu olup cismani unsurlarını birbirinin imdadına ve yardımına koşturur.

Alem ile insan arasında da aynı münasebet vardır. Kainat küçülse insan olur, insan büyütülse kainat olur. İnsanın bedeni adeta kainat gibi mükemmel mahiyete sahiptir. İnsanın bedenindeki hücre ve zerreler; kainatın yıldızları, kanlar ve sıvılar, deniz ve okyanuslar, kıllar ve saçlar; nebatat ve bitkiler, kemikler; dağ ve taşlar gibidir. İnsan mikro kainat, alem ise; makro insandır. Kainatın bütününde azametli bulunan unsur ve elementler, insan vücudunda mütevazı ve özet şeklinde bulunur.

Dipnotlar:

(1) bk. Sünuhat, Unsuriyetin hikmeti

(2) bk. a.g.e.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

tahiyye
Yüz maşallah bu cevaba.Küremiz yumurta gibidir ifadesindeki hayattarlıktan ism i hayy daki şu meseleyi anlayabiliriz demek ki: Nasıl ki bir ağacın çekirdek-i aslîsi ve kökü ve müntehâsında ve meyvelerindeki çekirdekleri dahi, aynen ağaç gibi, bir nevi hayata mazhardırlar, belki ağacın kavânin-i hayatiyesinden daha ince kavânin-i hayatı taşıyorlar. Hem nasıl ki bu hazır bahardan evvel geçmiş güzün bıraktığı tohumlar ve kökler, bu bahar gittikten sonra gelecek baharlara bırakacağı çekirdekler, kökler, bu bahar gibi cilve-i hayatı taşıyorlar ve kavânin-i hayatiyeye tâbidirler. Aynen öyle de, şecere-i kâinatın bütün dal ve budaklarıyla herbirinin bir mazisi ve müstakbeli var; geçmiş ve gelecek tavırlarından ve vaziyetlerinden müteşekkil bir silsilesi bulunur. Her nevi ve her cüz'ünün ilm-i İlâhiyede muhtelif tavırlarla müteaddit vücutları bir silsile-i vücud-u ilmî teşkil eder. Ve vücud-u haricî gibi, o vücud-u ilmî dahi, hayat-ı umumiyenin mânevî bir cilvesine mazhardır ki, mukadderât-ı hayatiye, o mânidar ve canlı elvâh-ı kaderiyeden alınır.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
baybarshan
Maaşallah
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
mustafa said
mükemmel
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...