Block title
Block content

"Kuvve-i cazibe ve kuvve-i dafianın, inkısama kabiliyeti olmayan bir cüzde birlikte içtimaları iltizam edilmiştir..." açar mısınız? Çekme ve itme kuvveti, bölünemeyen en küçük parça olan atomda bir arada bulunabilir mi?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Maahaza, esbab-ı maddiyede esas ittihaz edilen kuvve-i câzibeyle kuvve-i dâfianın inkısama kabiliyeti olmayan bir cüzde birlikte içtimaları iltizam edilmiştir. Halbuki bunlar birbirlerine zıt olduklarından, içtimaları caiz değildir. Fakat, câzibe ve dâfia kanunlarından maksat, "âdetullah" ile tâbir edilen kavanin-i İlâhiye ise ve tabiatla tesmiye edilen şeriat-ı fıtriye ise, câizdir. Lâkin, kanunluktan tabiata, vücud-u zihnîden vücud-u haricîye, umur-u itibariyeden umur-u hakikiyeye âlet olmaktan  müessir olmaya çıkmamak şartıyla makbuldür. Aksi takdirde caiz değildir."(1) 

İnsan mantığı ve sebepler açısından bakıldığında iki zıt şeyin bir yerde toplanması mümkün değildir. Mesela karınlık ile ışığın aynı anda ve aynı mekanda birleşmesi insan mantığı ve sebepler açısından mümkün değildir.

Aynı şekilde itme ve çekme kuvvetinin bir anda ve aynı mekanda cem olması, yine insan mantığı ve sebepler açısından mümkün olmaması gerekir. Şayet bu iki zıt kanun bir araya getirilmiş ve mükemmel bir ahenk ve uyum içinde çalışıyorlarsa, sebeplerin üstünde sonsuz bir irade ve kudret şu imkansızı gerçekleştiriyor demektir. Yoksa, sonsuz iradeyi ve kudreti inkar edip, sebepler açısından iki zıddın cemini kabul etmek, hatta bunu bilimsel bir kanun olarak kitaplarda ders olarak okutmak, bir yanılgı, bir tenakuz değil de nedir acaba. 

Üstad Hazretleri bu ifadeleri ile maddeci felsefenin bu tutarsız ve çelişkili hali ile istihza ediyor.

Aslında kainat bu zıtlıklar ile idare ediliyor. Bundaki İlahi gaye ise, sebeplerin ne kadar aciz ve basit, ondan hasıl olan neticenin ise ne kadar mükemmel ve sanatlı olduğunu gösterip, her sebep ardında İlahi kudretin görülmesini sağlamaktır. Mesela yakıcı ve yanıcı iki zıt maddeyi birleştirip, söndürücü olan suyu icat etmek, materyalistlerin yüzüne vurulan bir şamar değil de nedir?

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Bakara Suresi 21 ve 22. Ayetlerin Tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...