Block title
Block content

Madem insanlardaki duygulara (öfke, sevgi ve hatta akıl gibi) fıtri sınır konulmamış. Duygular bizde yaratılıştan stabil bir durumda ve irademizin tefrit, ifrat ve vasat olmasında rol oynuyor. Nasıl birisinin aklı benim aklımdan üstün olabiliyor?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Tagayyür, inkılâp ve felâketlere mâruz ve muhtaç şu insan bedeninde iskân edilen ruhun yaşayabilmesi için üç kuvvet ihdas edilmiştir. Bu kuvvetlerin,

Birincisi, menfaatleri celp ve cezb için kuvve-i şeheviye-i behimiye,

İkincisi, zararlı şeyleri def için kuvve-i sebuiye-i gadabiye,

Üçüncüsü, nef' ve zararı, iyi ve kötüyü birbirinden temyiz için kuvve-i akliye-i melekiyedir.

Lâkin, insandaki bu kuvvetlere şeriatça bir had ve bir nihayet tayin edilmişse de, fıtraten tayin edilmemiş olduğundan, bu kuvvetlerin herbirisi, tefrit, vasat, ifrat namıyla üç mertebeye ayrılırlar."(1)

Bu paragrafın zahirine göre, insanların fıtratına konulmuş olan bu kuvveler fıtri bir kayıt altına alınmamıştır. Lakin bu kayıtsızlık duyguların kendisinde değil kullanılacağı alandadır. Şöyle ifade edelim, a şahsına bir kilo öfke verilirken b şahsına da yüz kilo öfke verilmiş, ama her iki öfkenin de tahrip alanı sınırsızdır. Yani bu manaya göre her insanın duygu yoğunluğu aynı dozajda değildir. Kimisinde fazla iken kimisinde az bulanabilir.

Yalnız az bulunan birisi ile çok bulunan birisinin tahrip alanı kayıt altına alınmadığı için, her ikisi de hadsiz bir zulüm içine girebilir. Bizim "stabil bulunur" ifademiz bu manaya matuftu ama iyi ifade edemediğimiz anlaşılıyor. Bu yüzden birinci cevabımızı bu cevap ışığında değerlendirmenizi istirham ediyoruz.

Özet olarak, insanlar duygu yoğunluğu ve dozajı bakımından bir tarağın dişleri gibi eşit ve müsavi değildir. Ama insani donanım ve tahrip alanı noktasından eşittirler diyebiliriz.  

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Fâtiha Sûresi. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Sure-i Fatiha | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2574 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...