Block title
Block content

"Madem katli halk eden Haktır. Niçin bana kàtil denilir? Elcevap: Çünkü, ilm-i sarf kaidesince, ism-i fail, bir emr-i nisbî olan masdardan müştaktır. Yoksa, bir emr-i sabit olan hâsıl-ı bilmasdardan inşikak etmez." İzahı?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu cevabı anlamak için biraz Arapça dilbilgisine ihtiyaç vardır. Özetle ifade etmek gerekirse: Arapçada, "İnşikak" ilmi dediğimiz. kelime türetme şekilleri vardır.

Her kelimenin kökü vardır. Kök kelime bilindikten sonra, o kelime ile ilgili diğer kelimeler de kök esas alınarak tespit edilir. Ancak bunu yaparken, kullandığımız bir takim bablar vardır. Bunlara kalıpta diyebiliriz.

Bir örnek vermek gerekirse: "Darb" fiilini örnek verelim. Darb: Vurmak demektir.

Peki vuran ve vurulana ne ad verilecektir? İşte burada kalıplarımız devreye girecektir.

Vuranı bulmak için FA'İL, vurulanı bulmak için de MEF'UL kalıplarını kullanıyoruz.

Faili bulmak için "F" harfi yerine "D", "AYIN" harfi yerine "R" ve "L" harfi yerine de "B" harfini koyacağız. Sonuçta karşımıza "DARİB" şeklinde bir isim çıkacaktır. "DARİB" vuran demektir. 

Burada nazara verilen incelik şudur: Vurma işini yapan kişiyi bulmak için, fiil dediğimiz "DARB" kalıbını esas aldık. Yani, fail dediğimiz vuran kişinin ismini bulurken, "Darb" fiilini ölçü aldık. Bu demektir ki, kim vurma işlemini gerçekleştirdiyse, suçlu da odur. Çünkü suçlunun ismi fiilden çıkmaktadır. Kısacası, DARİB ismi, DARB fiilinden türetilmiştir. 

Aynı uygulamayı "KATL" fiiline uyguladığımızda karşımıza "KATİL" sonucu çıkacaktır. Katil ise, katl işini yapan kişi demektir. Demek ki, "KATİL" dediğimiz fail isim, "KATL" fiilinden türetilmiştir. Zaten bizler de fiili yapan kişiye "katil" demiyor muyuz. Birileri vuranı piyon gibi kullansa da kim tetiği çekerse ona katil denir. Organize edenlere değil. Hasılı "KATİL" ismi "KATL" fiilinden türetilmiştir.

Sorunun geçtiği kısmı okumak için tıklayınız: 

Sözler, Yirmi Altıncı Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...