Block title
Block content

"Mana-i harfi" ile "nazar" ve "ben kendime malik değilim" ile "benlik" arasındaki ince farkı izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Mana-i harfi: Mahlukata ve bütün kainata Allah hesabına ve Allah’ın sanatı ve eseri nazarı ile bakmaktır. Yani bir harf kendi başına bir mana ifade etmez. Ancak başkasına işaret ederse, anlam kazanır, manasındadır. Bir elmada kendi nefsine bakan bir yön varsa, Mucidi ve Sanatkarı olan Allah’a bakan yüzlerce yönü vardır. İşte burada sanatkara ve mucide bakan yüzlerce yöne manay-ı harfi denilmiştir.

Manay-ı harfi, tevhide bir formül ve bir kalıptır. Nazar göz ise, manay-ı harf bir dürbün bir araç mesabesindedir.

Nazar, daha ziyade insanın kendi irade mekanizmasına bakıyor. Yani insanın önünde iki bakış formülü var; birisi manay-ı harfidir ki, insan bu formül ile nazar ettiği zaman, bütün kainat kusursuz bir İlahi sanat hükmüne geçiyor. İnsan bu formülü bırakıp mana-yı ismi ile nazar ederse, yani iradesini ve iradeye bakan marifet araçlarını bu formüle hapsederse, o zaman her şey karanlıklı bir hale bürünür, tevhide işaret eden bütün işaretler nazarda gizlenir. 

Aynı şekilde eneye manay-ı harfi ile bakmak demek, Allah’ın isim ve sıfatlarını anlamak, kıyas etmek anlamındadır. Eneye mana-yı ismi ile bakmak ise, mevhum ve nispi olan benlik duygusunu, hakiki ve gerçek telakki etmektir.

Temellük ile benlik aynı şeylerdir. Ene işin kökeni ve kaynağı iken, temellük bu kökün gövde ve dal budak olmasıdır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...