Block title
Block content

"Meselâ, adliye dairesinde hâkim-i âdil; ve mülkiyede sultan; ve askeriyede kumandan-ı âzam; ve ilmiyede halife daha buna kıyasen sair isim ve ünvanlarını bilsen anlarsın ki, birtek padişah, saltanatının dairelerinde ve tabaka-i hükûmet..." İzahı?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Başbakanın emri altında çalışan devlet kurumları içinde, her bir kurumda Başbakanın kurumun mahiyetine uygun bir sıfatı bir unvanı vardır.

Mesela; adalet bakanlığında, başbakanın unvanı en büyük hakim ve yargıç şeklindedir. Eğitim bakanlığında, başbakanın unvanı baş öğretmenliktir. Orduya nezaret eden savunma bakanlığında başbakanın unvanı, başkomutanlıktır vs...

Bu noktandan başbakan, her bakanlıkta bir unvan ve isme sahiptir. Böyle olunca emri altında olan devletin daire ve kurumları adedince isim ve unvanları oluşur.

Üstad bu misali Allah’ın isim ve sıfatlarına tatbik ediyor. Allah’ın bin bir ismi vardır, her bir ismin hükmettiği ve tecelli ettiği bir daire, bir saha vardır. Allah bu daire ve sahada o isim ve sıfat ile anılır.

Mesela; kainat sahnesinde, Allah’ın sonsuz bir adalet tecellisi vardır; bu dairede Allah, Adil-i Hakim unvanı ve ismi ile tanınır.

Yine kainat sahnesi içinde Allah’ın sonsuz hikmet tecellisi vardır, yani her şeye bir hikmet ve fayda takması ile bu dairede Allah, Hakim ismi ve unvanı ile tanınır vs...

Bunun gibi, Allah’ın sonsuz isimleri ve sıfatları iç içe daireler şeklinde hükümleri kainatta sahneleniyor. Her bir dairede tecellisi galip olan isimle tanınıp biliniyor...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...