Block title
Block content

"Meselâ, Kadîr ve Hâlık isminin eserini görse, Alîm ismini görmezse, gaflet ve tabiat dalâletine düşebilir." cümlesini açıklayabilir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın her bir isim ve sıfatının ayrı bir hükmü ve ayrı bir tecellisi vardır. Ama sanat ve yaratma durumunda, iç içe girift olarak tecelli ederler. Bu yüzden, aynı sanat ve icraatta, her bir isim ve sıfatın hüküm ve tecellisini görmek ve okumak mümkün ve gereklidir.
 
Zira, bir isim ve sıfatın galebesi ve hükmü ile okumakta riskler ve arızalar olabilir. Bu risk ve arızalar ise, başka isim ve sıfatların tecelli ve hükümlerini inkar şeklinde olabilir, ya da Üstad'ın ifade ettiği gibi gaflet ve tabiat dalaletine düşülebilir.
 
Kadir ve Halık isminin hükmü ve gereği, yaratmak ve inşa etmektir. Tertip ve hikmetle iş görmek ise, Alim isminin hükmü ve gereğidir. Şayet, biz sadece yaratma ve inşa etme manasına dikkat kesilip, orada ki hikmet, ilim ve tertip manasından gaflet edersek, o zaman, o yaratma ve inşanın ardındaki kudret elini göremeyip, sebeplere ya da tabiata verebiliriz.

Mesela, biz, bir elmanın yaratılmasındaki o muazzam hikmet ve ilim manalarını takip etmeden, maslahat ve mizanlarına dikkat etmeden, sadece yaratılma, yani vücut bulma manasına hasrı nazar edersek, onu sebeplere verme tehlikesi olabilir.

İnsanı Allah’a götürecek en tesirli ve önemli tecelli ise, ilim ve hikmettir. İlim ve hikmet, kainatın umumunu kuşattığı ve her yerinde izi ve işareti olduğundan, hangi esere dikkat edersek edelim, sanatkarın kast ve iradesi orada parlar ve görünür.

Sadece bir isme dikkat kesilen bir nazar, sair isimlerin mana ve hükümlerini  görmediğinden, marifeti zaafa uğrar, işaret ve izlerin kuvveti kifayetsiz kalır. O zaman insan, sebepler ve tabiatla baş edemeyecek duruma gelir ve inkara sapar.

Tabiatın ve sebeplerin en büyük düşmanı ise  ilim ve hikmettir. Bir bina, aniden ve defi olarak, kudret ve halık ismi ile vücut bulsa, orada binanın her bir safha ve merhalesindeki hikmet ve ilim manaları görünmediğinden ve anlaşılmadığından, o binanın vücut bulmasını sebeplere verme riski çoğalırdı.

Ama bina, tertip ve hikmetle yaratılsa, usta her merhale ve safhada, ilim ve hikmetini, kast ve iradesini göstere göstere, binayı yapsa idi, o zaman sebeplerin o binayı yapamayacağını ve tabiat dedikleri o mevhum şeyin, bu binanın ustası olamayacağı açıkça anlaşılırdı. Tabiat bataklığına saplanmazdı...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...