Block title
Block content

"Meşverette hüküm ekserindir. Ekser ise, Müslümandır, altmıştan fazla ulemâdır. Mebus hürdür, hiçbir tesir altında olmamak gerektir. Demek, hâkim İslâmdır." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Sual: Meclis-i Mebusanda Hıristiyanlar, Yahudîler vardır; onların reylerinin Şeriatta ne kıymeti vardır?"

"Cevap : Evvela, meşverette hüküm ekserindir. Ekser ise, Müslümandır, altmıştan fazla ulemadır. Mebus hürdür, hiçbir tesir altında olmamak gerektir. Demek, hakim İslamdır."

"Saniyen: Saati yapmakta veyahut makineyi işletmekte, sanatkar bir Haço ve Berham’ın reyi mûteberdir; Şeriat reddetmediği gibi, Meclis-i Mebusandaki mesalih-i siyasiye ve menafi-i iktisadiye dahi ekserî bu kabilden olduğundan, reddetmemek lazım gelir. Amma ahkam ve hukuk ise, zaten tebeddül etmez; tatbikat ve tercihattır ki, meşverete ihtiyaç gösterir. Mebusların vazifesi, o ahkam ve hukûku sû-i istimal etmemek ve bazı kadı ve müftülerin hilelerine meydan vermemek için bazı kanunları yapmak, etrafına sur etmektir. Aslın tebdiline gitmek olamaz; gidilse, intihardır."(1)

Osmanlı döneminde meşrutiyetin bir gereği olarak meclise gayri müslim vatandaşlar da giriyor. Soruda bunun İslam açısından bir değerlendirilmesinin yapılması isteniyor. Yani İslam devletinde meclisin içinde Yahudi ve Hristiyanların bulunması ve bunların da bir görüş belirtmesi, İslam açısından nasıl caiz olur, diye bir soru soruluyor.

Üstad Hazretleri bu soruya iki şıklı bir cevap veriyor.

Birinci, şıkta meclisin çoğunluğunun İslam olması sebebi ile azınlıkların İslam aleyhine bir hüküm çıkarmasının mümkün olmadığı ifade ediliyor. Bu sebeple azınlıkların temsil hakkına bu gerekçe ile karşı çıkmak gereksiz bir karşı çıkmaktır.

İkinci şıkta ise, mecliste İslam’ın hükümlerinin tebdil ve tağyir edilmesi zaten söz konusu değildir. Öyle ise dünya işlerine bakan konularda Yahudi ve Hristiyanların görüşüne müracaat etmekte din açısından bir mahzur olmaz. Hatta uzmanlık gerektiren konularda azınlıklarla teşrik-i mesai etmek İslam’ın aleyhine değil lehine bir durumdur.

(1) bk.  Münazarat, Sualler ve Cevapkar.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...