Block title
Block content

"Mümkinatın da iki vechi vardır: Birisi: Enaniyetle vücuttur. Bu ise, ademe gider ve ademe kalb olur. İkincisi: Enaniyetin terkiyle ademdir. Bu ise Vâcibü'l-Vücuda bakar, bir vücut kazanır." cümlelerini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ve keza, mümkinatın da iki vechi vardır: Birisi: Enaniyetle vücuttur. Bu ise, ademe gider ve ademe kalb olur."

"İkincisi: Enaniyetin terkiyle ademdir. Bu ise Vâcibü'l-Vücuda bakar, bir vücut kazanır. Binaenaleyh, vücut istersen, mün'adim ol ki vücudu bulasın."(1)

Ayna da yansıyan ışık, aynanın kendi malı değil güneşin malıdır. İnsanın benliği de bir ayna gibidir, bu benlikte görünen cüzi ilim, irade, kudret, sahiplik gibi hissiyatlar Allah’ın isimlerinden yansıyan tecellilerdir.

İşte nefis de bir ayna hükmünde iken, kendini fail ve muktedir biliyor, zillet ve alçaklığına bakmadan  Allah’a meydan okuyor. İnsan bu manay-i ismi ciheti ile fanidir, yok hükmündedir ve yok olmaya da mahkumdur.

İnsan, kul ve ayna olduğunun bilincine vardığı zaman Allah katında vardır ve rızasına kavuşmuştur; kulluğu ve aynalığı bırakıp Allah karşısında varlık ve serbestlik iddia ederse, yokluk ve fena içindedir. Yani varlıkta yokluk, yoklukta da varlık vardır. İnsan benliği ile "ben varım" derse yoktur, "ben yokum" derse yani üzerindeki nimet ve ikramların kendinden değil Allah’tan olduğunu bilirse, vardır demektir. Böyle olunca Allah’ın sonsuz isim ve sıfatlarını arkasına ve yardımına almış oluyor.

Özet olarak, mümkinat burada bütün mahlukatı ve yaratılmışları içine alan geniş bir kavramdır. Bu mahlukat Allah’ın sanatı ve eseri olması noktasından ve sırf Onun isim ve sıfatlarına işaret ve beşaret etmek noktasından vardırlar. Yoksa kendi başlarına ve kendi hesaplarına bir hiç ve yok hükmündeler.

Üstad Hazretlerinin "Vücutta adem, ademde vücut var." demesi, bu mananın bir özeti ve formülü gibidir. İnsan benlik cihetinde yok kulluk cihetinde vardır.

(1) bk. Mesnevî-i Nuriye, Katre

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...