Block title
Block content

"Muntazaman yerlerine ve mahiyetçe onlara benzer, fakat suretçe ayrı başkaları geldiler." Mahiyetçe birbirine benzeyen, fakat suretçe ayrı olan mahlûkatın yaratılması ile ilgili örnekler vererek bunun hikmetini anlatır mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Mahiyetçe birbirine benzeyen, fakat suretçe ayrı olan mahlûkat” ifadesini iki şekilde yorumlayabiliriz: 

Birincisi, mahiyeti “tür” olarak düşündüğümüzde suretçe ayrı mahluklar o türün cinsleri olur. Meselâ, hurma bir türdür ama yetmiş kadar cinsi olduğu söyleniyor. Hayvanlar âleminde de at, koyun birer türdürler. Her birinin de birçok cinsleri vardır.

Mahiyeti; “böcekler, sinekler, kuşlar” gibi daha geniş manada kullandığımızda suretçe ayrı mahluklar onun türleri olurlar. Bu derste bu ikinci mana daha galip görünüyor.

Zemin yüzünde bu kadar farklı varlıkların birlikte sergilenmelerinin en önemli hikmeti Cenab-ı Hakk’ın her bir  mahiyete ona uygun bir beden giydirerek sanatının harikalarını ve mu’cizelerini ilan etmesi, şuur sahiplerine okutturması ve en önemlisi  de kendi sanat harikalarını bizzât müşahede etmesidir.

Her bir tür ayrı bir kitap gibidir. Ayrı manalar taşır. Her türün tespih ve ibadetleri de diğerinden farklıdır.

Bu kadar farklı hayvan türünden hiçbirisi hikmetsiz değildir. Bazılarının hikmetini bilemeyiz, ancak bugün bilim adamları ispat etmişlerdir ki, bütün hayvan türleri bir bütünün parçaları gibidirler, birisi olmasa tabiattaki ekolojik denge bozulur.

Ancak, Cenab-ı Hak dileseydi bu türlerin milyonlarcasını hiç yaratmadığı halde söz konusu dengeyi yine muhafaza edebilirdi. Bu noktadan bakıldığında farklı türlerin yaratılışındaki temel hikmetin ekolojik denge değil, Allah’ın bu kadar farklı sanat eserlerinin her birinin diliyle ayrı bir sanatını ilan etmesi ve bunların tümünün de harika bir tesbihat sergilemek olduğu anlaşılır.

“... Yakînen bana bildirildi ki, kâinattaki kudretin faaliyeti ve seyr ve seyelan-ı eşya o kadar manidardır ki; o faaliyet ile Sâni'-i Hakîm, enva'-ı kâinatı konuşturuyor ...”(1) 

(1) bk. Mektûbat, Yirmi Dördüncü Mektup.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Makam, Altıncı Burhan | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 1428 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...