Block title
Block content

Mutezile "Tüfek atmasaydı ölmeyecekti." diyor. Peki biz; "Eğer içkili araba kullanmasaydı bu kaza olmayabilirdi." diyerek, sebeplere müracat etmenin ya da nehiyleri çiğnememenin gerekliliğine işaret ediyoruz. Bunda bir problem olur mu?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Cebriye mezhebi; insan iradesini inkar ettiği için, cinayet fiilini tamamı ile kadere yüklüyor; insan irade etse de etmese de bu cinayeti işleyecekti diyor. Bu yüzden sebep ortadan kalksa da, cinayet yine olacaktı deyip insanı cebire mahkum ediyor.

Mutezile mezhebi ise; insan iradesini tam yetkili ve muktedir gördüğü için, sebep olmasa idi cinayet de vuku bulmazdı diyerek, kaderi inkar ediyor. Yani her iki batıl mezhep de; insanın bilmesinin mümkün olmadığı gaybi şeyler hakkında inançları doğrultusunda fikir yürütüyorlar.

Halbuki Ehl-i sünnet; ne kaderi ne de insan iradesini inkar etmiyor. Bu gibi olaylar içinde, hem kaderin hem de insan iradesinin bir hissesi vardır diyor. Sebebin olmadığı bir durumda, insanın netice hakkında bir bilgi sahibi olamayacağını söyleyerek, en makul fikri ortaya koyuyor.

Sünnilikte sebebin olmaması durumunda, netice için bir hüküm verilmiyor, çünkü bunu bilmek insan için mümkün değildir. Yani "Tüfek atılmasa idi, adamın sonu ne olurdu?" sorusuna; Mutezile "Kesinlikle kurtulurdu." cevabını vererek, kaderi inkar edip yok saymış oluyor. Halbuki kaderin bu adam hakkında vermiş olduğu nihai kararı insan bilemez.

Ehl-i sünnet bu soru karşısında; insan neticeyi bilemezdi, yani "Bizce meçhul."dü diyerek, irade ve kaderi cem etmiş oluyor, yani ne kaderi ne de sebep olan iradeyi inkar etmemiş oluyor. Halbuki Cebriye ölecekti derken iradeyi, Mutezile ise ölmeyecekti diyerek kaderi inkar etmiş oluyor.

Olmuş bir olay hakkında, "Bunu yapmasa belki kurtulurdu." demekte bir sakınca bulunmuyor. Yani alkollü bir şekilde kaza yapıp ölen adamın akıbeti zaten belli olmuş, bu olay üzerinden alkolün zararlarını men etmek sadedinde; "Bak alkol bunu ne hale getirdi, sen de dikkat et." demenin kader açısından bir sakıncası bulunmuyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Mebhas, Beşinci Vecih | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 3449 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

Ziyaretçi (doğrulanmadı)
teşekkür ederim
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
k.toprak
Uzun zamandır aradığım bir cevap idi soru soranlardan cevaplayanlardan bu sitedeki yazıları okuyanlardan Allah razı olsun
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
meyelan

Ehl-i hak olarak "Tüfek atmasaydı, ölmesi bizce meçhul." diyor isek bu ifadeyi "Kader birdir, değişmez." ile nasıl bağdaştıracağız? Çünkü örnekte adam ölmüş. Kader bir ve değişmez ise ölmesi gerekmiyor muydu? Yani ölen adam tüfek atışı sonucu ölmeseydi bile kader bir ve değişmez olduğu için her ne sebepten olursa olsun aynı vakitte (atış sonucu merminin öldürücü etkisini gösterdiği an) ölmesi gerekli değil miydi?

Değerli Kardeşimiz; bilgi almak için tıklayınız. Selam ve dua ile...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...