Block title
Block content

"Nasıl imkândan vücub görünüyor; infialden fiil ve kesretten vahdet; bunların vücudu, onların vücuduna kat’iyen delâlet eder." cümlesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İmkân" var olmamış, ama olma ihtimali olan demektir ki, Allah’tan başka her şey imkân dairesindedir. Eşya var olabilme konusunda varlığı sürekli olan bir varlığa muhtaçtır ki bu varlık Vacibü'l-Vücut olan Allah’tan başkası değildir.

Var olma imkânı olup da henüz var olmamış eşyayı var etmek, her zaman var olan Allah ile mümkündür ki bu mana "imkânda vücûb görünüyor" şeklinde ifade edilmektedir.

"Kesret", burada çokluk ve mevcudat arasındaki ihtilaflardır. Mevcudat içinde fıtratı ve mizacı birbirinden farklı sayısız mahlukat vardır. Ama kâinatın umumi denge ve ahenginde hepsi itaat içindeler, ahengi bozamıyorlar. İşte farklı varlıkları aynı denge ve ahenk içinde tutan güç vahdettir, yani usta ve sanatkârın bir olmasıdır.

Kâinat sayısız farklı mizaçtaki mahlukat ile dolu olmasına rağmen parçalanmaz bir bütün gibidir. İşte bu bütünlüğü sağlayan güç vahdettir. Toprak, su hava ve ateş birbirine zıt unsurlar olmasına rağmen, hepsi Allah’ın vahdeti altında beraber uyum ve ahenk içinde çalışıyorlar. İşte kesretteki bu ahenk ve uyum Allah’ın birliğine işaret ediyor.

"İnfial", harici tesire kabil olmak demektir. Bugünkü ifade ile bir şeyin edilgen olması demektir. Yani bir gücün karşısındaki bir şeyin, o gücün komut ve direktifi ile hareket etmesi anlamındadır.  Bütün kâinat ve mevcudat edilgendir, yani Allah’ın kudret ve iradesi karşısında söz dinler ve itaat eder bir vaziyettedir. Kâinat ve mevcudat Allah’ın kudreti elinde bal mumu gibi şekil alır, ona mukavemet edemez, ona karşı mutlak itaat içindedir. Allah mevcudat üzerinde faildir, yani etkendir, mevcudat ise münfaildir yani edilgendir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Yirmi Beşinci Pencere | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 927 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...