Block title
Block content

"...nazar-ı dikkati kendine celb etmekle enâniyeti okşamak ve nefs-i emmâreye bir makam vermektir ki, en mühim bir maraz-ı ruhî olduğu gibi..." ifadesindeki "nefsi emmareye makam vermek" ne demektir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İHLÂSI KIRAN İKİNCİ MÂNİ: Hubb-u cahtan gelen şöhretperestlik saikasıyla ve şan ve şeref perdesi altında teveccüh-ü âmmeyi kazanmak, nazar-ı dikkati kendine celb etmekle enâniyeti okşamak ve nefs-i emmâreye bir makam vermektir ki, en mühim bir maraz-ı ruhî olduğu gibi, 'şirk-i hafî' tabir edilen riyâkârlığa, hodfuruşluğa kapı açar, ihlâsı zedeler."(1)

Nefse makam vermek, haksız temellükte bulunmak demektir. Yani kendisinin olmayan bir hasleti kendinden bilmek veya kendine mal etmek demektir.

Mesela, cömertlik hasleti Allah’ın insana bir ihsanı iken, kul bu ihsanı kendine mal edip, Allah ile olan irtibatını kesiyor ve o hasleti nefsine veriyor. Beni cömert kılan Allah değil, benim şahsi kemalatım diyor.  Bilmiyor ki biz her şeyimizle onun mülkü ve memluküyüz. Şöhret ve nam gibi tehlikeli afetler de bu nefse makam vermeye yardım eden unsurlardır.

İnsanlar şiddetli bir şekilde bir kişiye sevgi ve teveccüh gösterse, sen şöylesin sen böylesin diye haddinden fazla makam isnat etseler, o kişi zamanla o isnatlara sahip çıkmaya ve kendini öyle görmeye başlar. Hatta öyle olmasa bile, öyle görünmek için riya ve gösterişe dalar. Bu şekil hareket etmek de bir cihetle nefsi şımartır ve önüne geçilmez bir duruma düşer. Nefis bütünü ile çizgiden çıkarak, sahibini ateşe ve isyana sürükler. En nihayetinde asi bir dall olur.

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Birinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...