Block title
Block content

"Nazari ise çekirdekte, ondan halk olunacak ağacın müddet-i hayatındaki geçireceği tavırlar, vaziyetler, şekiller, hareketler, tesbihatlardır ki, tarihçe-i hayat namıyla tabir edilen vakit-bevakit değişen tavırlar, vaziyetler, şekiller, fiiller; o ağacın dalları, yaprakları gibi intizamlı birer kaderî miktarı vardır." deniliyor. O çekirdekte, ağacın genetik şifresinin dışında olan haller, mesela dalının kırılması, ağacın kesilmesi yazılı mıdır?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Madem maddî ve görünecek eşyada bu derece kaderin tecelliyâtı var. Elbette, eşyanın mürur-u zamanla giydikleri suretler ve ettikleri harekâtla hasıl olan vaziyetler dahi bir intizam-ı kadere tâbidir. Evet, bir çekirdekte, hem bedihî olarak, irade ve evâmir-i tekviniyenin ünvanı olan Kitab-ı Mübînden haber veren ve işaret eden, hem nazarî olarak emir ve ilm-i İlâhînin bir ünvanı olan İmam-ı Mübînden haber veren ve remzeden iki kader tecellîsi var:"

"Bedihî kader ise, o çekirdeğin tazammun ettiği ağacın maddî keyfiyat ve vaziyetleri ve heyetleridir ki, sonra gözle görünecek."

"Nazarî ise, o çekirdekte, ondan halk olunacak ağacın müddet-i hayatındaki geçireceği tavırlar, vaziyetler, şekiller, hareketler, tesbihatlardır ki, 'tarihçe-i hayat' namıyla tabir edilen, vakit be vakit değişen tavırlar, vaziyetler, şekiller, fiiller, o ağacın dalları, yaprakları gibi intizamlı birer kaderî miktarı vardır."(1)

Bizim kanaatimize göre Üstad Hazretleri "nazari kader" tabiri ile, yine çekirdeğin içindeki fenni programı kast ediyor. Yoksa dalın kırılması, kesilmesi gibi büyük kadere taalluk eden konuları kast etmiyor. Bir ormancının gelip ağacı kesmesi ağacın çekirdeği içinde program olarak yazılıdır demek yanlış olur. Lakin ağacın kaç yapraklı olacağı, kaç meyve vereceği, kaç metre olacağı gibi tavır ve vaziyetler çekirdek içinde nazari ve matvi olarak bulunabilir. Kast edilen de budur. Birinin yaprağı kesmesi, dışarından müdahalesi gibi konular, Levh-i Mahfuz'da, Allah’ın ilminde mevcuttur.

Bedihi ve maddi kader ise, çekirdeğin cins ve türüne işaret ediyor. Kayısı çekirdeğinin kayısı türüne ve özelliklerine gebe olması bedihi kaderi oluyor. İşte çekirdeğin bu genetik ve fenni programı kaderin müşahhas bir örneği ve ispatı gibidir. Çekirdek bu yönü ile maddi bir kader hükmündedir.

Tembih: Ağacın harici hadiseler ve tavırlara maruz kalmasının, ağacın çekirdeğinde kader olarak yazılması mümkün ve imkan dahilindedir. Allah dilerse, ormancının gelip ağacı kesmesini çekirdeğin içinde nazari olarak yazabilir. Lakin bu imkan dahilindedir diye, vaki olarak telakki etmek hata olur kanaatindeyiz. 

(1) bk. Sözler, Yirmi Altıncı Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Üçüncü Mebhas | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2529 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

Adem68474
Kavramlar lügatında çekirdekteki genetik şifrenin bedihi kaderden,ağacın hariçten başına gelecek şeylerin dalın kırılması,meyvenin koparılması gibi şeylerin nazarı kaderden haber verdiği yazıyor.yukarı daki yorum nazari kader noktasında farklı.Acaba hangisi doğru
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
İki farklı kanaat olarak değerlendirebiliriz.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...