"Nebatat hayatının keyfiyeti o kadar zahir, o kadar umumi, o kadar meluf iken zaman-ı Adem´den şimdiye kadar hikmet-i beşerden ve felsefesinden gizli kalmıştır. İşte hayatın ne derece ince olduğu anlaşıldı." açıklar mısınız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bitkilerin hayatı, hayvanların hayatı, insanlar ve cinlerin hayatı ve melaikenin hayatı gibi hayatın bir çok çeşidi ve formları vardır. Hepsinin kemiyet ve keyfiyeti biribirinden farklıdır. Bu hayat türleri içinde en basiti ve en aşağı makamda olanı, bitkilerin hayatıdır.

Bitkilerin hayat başlangıcı ise çekirdekler ve tohumlardır. Bitkilerin hayatı bu tohum ve çekirdeklerin içinde, mahiyetini bilemediğimiz bir şekilde başlıyor. Üstad Hazretleri bu bilinemezliği şöyle ifade ediyor:

“Bunun keyfiyeti o kadar zahir, o kadar umumi, o kadar meluf iken zaman-ı Adem´den şimdiye kadar hikmet-i beşerden ve felsefesinden gizli kalmıştır.”(1)

Yani bu kadar göz önünde olup, milyonlarca örnekleri her vakit cereyan ettiği halde, fen ve felsefe bu hayat düğümünün nasıl çözüldüğünü keşfedemiyor.

Hayatın oluşması ve meydana çıkması o kadar ince ve latif ki, hayata vesile olan sebep bu incelik ve letafet içinde kayboluyor ve Allah’ın isim ve sıfatlarının hayat üstünde parlak bir şekilde görünmesine zemin hazırlıyor. Diğer nimetlere vesile olan sebepler kesif olduğu için hayat kadar latif ve ince bir şekilde Allah’ın isimlerini sahneleyemiyor.

Hayat nimeti adeta sebepsiz bir şekilde, direkt olarak Allah’ın kudreti ile temas halindedir. Fen ve felsefenin hayata sebep bulmakta zorlanması bu yüzdendir. Allah, hayat gibi, mülk ve melekut ciheti şeffaf olan nimetlerin sebebini ince ve latif olarak yaratmış ki, insanlar bu gibi nimetlerde direkt olarak Allah’ın isim ve sıfatlarını görüp bilsin ve ona şükürde bulunsun.

(1) bk. İşaratü'l-İ'caz, Bakara Suresi 28. Ayet Tefsiri

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...