Block title
Block content

"Nebatat ve hayvanat, mümaselet ve müşabehetleriyle beraber çok yerlerde intişarı, her tarafta bulunup tavattunları,.." ifadesini biraz açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Mümaselet, birbirinin misli olmak, müşabehet ise birbirine benzemek demektir. Burada mümaselet aynı türün cinsleri ve aynı cinsin fertleri için kullanılmıştır. Müşabehet ise farklı türler arasındaki benzer cihetlere işaret eder. Her ikisi de dünyanın neresinde olursa olsun, o cinsin fertlerinin ve birbiriyle çok yönlü benzerlik gösteren canlıların ancak bir Zât’ın eserleri olduğunu açıkça gösterir.

Mesela, koyun bir canlı türüdür; birçok cinsleri vardır. Ama hepsi koyun olmakta birbirinin mislidirler. Tümü aynı mahiyete sahiptirler, hepsinde aynı kanunlar hükmetmektedir. Bunları birbirinden ayrı düşünmek ve ayrı zatların eserleri kabul etmek  mümkün değildir.

Keza, farklı türler arasında da birçok cihetle mümaselet, yani benzerlik vardır. Mesela, koyun, deve, güvercin, balık gibi farklı türlerin hepsine de ikişer göz verilmiş, ve bütün gözler o canlıların simalarında simetrik olarak yerleştirilmişlerdir.

Göz yapmak ancak Allah’a mahsus bir ilâhî sanat olduğu gibi, bunları canlıların simalarında bu şekilde yerleştirmek de Allah’ın bir takdiridir. Ve ilahi kudret bütün gözleri bu takdirle yaratmıştır.

Farklı türlerde icra edilen bu İlâhî sanatları birbirinden ayrı düşünmek, farklı ilahlara isnat etmek aklen mümkün değildir. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Makam, Sekizinci Lem'a | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 1299 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...