Block title
Block content

"Nev-i beşerin havassı hükmünde olan fünunla kâinata bak..." Nevi beşerin duyguları hükmünde olan kainattaki fenler ifadesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ey insan! Eğer senin fikrin, nazarın şu yüksek nizamı bulmaktan âciz ise ve istikrâ-i tâm ile, yani umumî bir araştırmayla da o nizamı elde etmeye kàdir değilsen, insanların telâhuk-u efkâr denilen fikirlerinin birleşmesinden doğan ve nev-i beşerin havassı (duyguları) hükmünde olan fünunla kâinata bak ve sayfalarını oku ki, akılları hayrette bırakan o yüksek nizamı göresin."(1) 

Fen ilimleri insanlığın ortak aklının bir sonucu olarak teşekkül etmiştir. Mesela tıp ilmi Hazreti Adem (as) ile başlayıp her asır insanlarının katkısı ile bugünkü seviyesine ulaşmıştır ki buna "kolektif akıl" anlamında "telahuk-u efkar" deniliyor.

Fen ilimlerine insanlığın duygusu denilmesi, insanlığın en büyük duygusu olan aklının bir neticesi olmasından dolayıdır. İnsan şahsi akıl duygusu ile kainattaki fenleri ya da kainatın her tarafını kuşatmış olan intizamı anlayamayabilir; ama ortak akıl ve ortak duygu hükmünde olan fen ilimleri ile rahatlıkla kainattaki nizamı anlar ve okur.

"Bir elin nesi var iki elin sesi var." atasözünde olduğu gibi, insanların akılları birleşince fen ilimleri oluşuyor. Fen ilimlerinin gözlüğü ile de kainattaki o muhteşem ve muazzam intizam görünüyor. İnsandaki her bir duygu nasıl alemlere  açılan birer pencere ve insan o duygu penceresi ile o alemleri seyrediyor ise, aynı şekilde ortak akıl ve bunun neticesinde oluşan fen ilimleri de insana bir duygu olup kainattaki o muazzam intizam alemine açılıyor ve insan bu duygu ile o alemi seyrediyor. 

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Bakara Suresi, 21 ve 22. Ayetler Tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: 21-22. âyetin tefsiri | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1228 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...