Block title
Block content

"Nihayetli mahdud bir şeyden nihayetsiz levhaları ve bir tek şahıstan pek çok şahısları ve bir hakikattan pek kesretli hakikatları göstermek..." cümlesini devamıyla izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Nihayetli mahdud bir şeyden nihayetsiz levhaları,..”

Eşya, cisim açısından ne kadar sınırlı ve geçici de olsa, Allah’ın isim ve sıfatlarını üzerinde gösterip ilan etme ve kayıtlara geçme konusunda baki ve kalıcıdır. Ayrıca eşyaya arka plan ya da forum olan kainat sabit dururken, eşya zamanın hareketi ile gelip geçer; ama arka plan olan kainat bir cihetle sabit durup, sayısız levha üreten imalathane gibi olur. Buradaki nihayetsiz levha ifadesini, kesrete kinaye olarak anlamak gerekir. Çünkü hakiki anlamda nihayetsiz olan sadece Allah’tır.

“Bir tek şahıstan pek çok şahısları,..”

Bir İmam Gazali, bir Said Nursi Hazretleri, milyonlarca insanın yapacağı işleri tek başlarına yapıp gitmişler. Allah nasıl bir elma ağacı vesilesi ile binlerce elmayı verdiriyor ise, bir şahsın eli ile de binlerce adamın hizmetini gördürüyor demektir. Allah bu gibi zatlara üstün bir donanım takıyor, adeta tek başına bir ordu gibi güçlü oluyorlar. Buna insanın diğer türler üstündeki üstünlüğü de dahildir. Yani insan fıtratındaki muazzam kabiliyet ve donanımlar, insanı ferd-i külli haline getirmiştir. Yani insan tek bir fert iken, donanımı sayesinde kainatın küçültülmüş bir misali haline gelmiştir.

“Bir hakikatten pek kesretli hakikatleri,..” (1)

Kur’an bir tek kitap, bir tek hakikat iken, içinden sayısız hakikatler fışkırıyor, nihayetsiz manalar dökülüyor. Hazreti Peygamber (asm) bir tek hakikat iken, adeta hakikatlerin merkezi ve temeli konumunda olabiliyor. Allah’ın bir ismi bir tek hakikat iken, sayısız hakikatler ondan hasıl olabiliyor. Mesela; Rezzak bir isim iken, ondan tevellüt eden sayısız rızık hakikatleri çıkmış. Hatta Rezzak isminin penceresinden bakıldığında, koca kainat; koca bir sofra hakikati niteliğindedir.

(1) bk. Lem'alar, Otuzuncu Lem'a, Altıncı Nükte.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...