Risalelerde bol miktarda geçen; "....-i mutlak" ya da "...-i mutlaka" tamlamalarında (Mesela; küfr-ü mutlak, Acz-i mutlak, Rububiyet-i mutlaka...gibi) mutlak/mutlaka kelimesi tamlamaya nasıl bir anlam veriyor? Farklı yerlerde farklı anlamları var mıdır?


Mutlak: Kelime anlamı olarak; salıverilmiş, ıtlak olunmuş, serbest bırakılmış demektir. Diğer bir mana olarak da "asla bir şarta bağlı olmayan" demektir. Istılahtaki manası ise "kayıtsız, sınırsız  ve kesin" manalarına geliyor.

Mutlak kelimesi Allah’ın isim ve sıfatlarına kullanıldığında "sonsuz ve sınırsız" manasına gelir. Mesela, kudret-i mutlaka; "kudreti sonsuz ve sınırsız Allah" demek iken, ilm-i mutlaka ise Allah’ın ilminin her şeyi kuşatması anlamındadır...

Beşeri durumlarda "mutlak" kelimesi, kati ve tam manasına geliyor. Mesela küfr-ü mutlak, kesin ve kati küfür demek iken, gaflet-i mutlak derin ve tam bir gaflet manasına geliyor. Yani mutlak kelimesi kullanıldığı yere göre mana ve hüküm kazanıyor.