"Hayal etme" ile "fikretme" arasında fark var mıdır, varsa nelerdir?


Hayal duygusu, misal aleminin küçük bir modelidir. Misal alemini insan bu duygu ile gözlemler.

Akıl, manalar alemine açılan bir penceredir. İnsan manalar alemini akıl ile hisseder ve bilir. Manalar de akılda yansır.

Hayal etmek, insanın hayal kuvvesi ile yaptığı bir ameldir. Hayal, kalbin derinliklerinden gelen manalara bir suret ve elbise biçer. Soyut manaların üstüne bir sembol ve levha asar, ta ki daha sonra çabuk fark edilsin. Yani soyut manaların süslenmesini ve giydirilmesini hayal kuvvesi yapar. 

Fikir ise, insanın aklı ile yaptığı bir ameldir. Hariçten ve içten gelen manalara sembol ve levha giydirildikten sonra, akıl manalar arasında bir kıyas ve mantık kurmaya çalışır. Onların sıhhat derecelerini ölçer, keser, biçer. İki mana arasında muhakeme yapar. İşte fikir bu manadadır.