"İllet" ve "sebep" arasında nasıl bir fark vardır?


İllet ve sepep, ikisi aynı anlamda da kulanılabilir. Ancak aralarında şöyle bir farkın olduğunu söylemek mümkündür:

İllet, bir şeyin esas veya ana nedeni iken; sebep ise görünen nedenidir. Mesela, devlet memurları maaşlarını bankadan alırar; aslında ücretleri veren devlettir. Devlet asıl neden olduğu için illet; banka görünen neden olduğu için sebeptir.

Terminolojide ise şöyle ifade edilir:

Sebep, hükmün varlığı veya yokluğu adına şâri’nin / kanun koyucunun alamet kıldığı durumdur. Ramazan ayının girmesi oruç tutmanın sebebidir söz gelimi, ama illeti değildir. İllet ile sebep arasında umum-husus ilişkisi vardır. Bunu ifade için usulcüler; “Her illet bir sebeptir, ama her sebep illet değildir.” derler.