"Alem-i emirden gelen şuursuz kavanin daima veya ağleben baki kalıyor." Ağleben baki olmayan kanunlar nedir, izah eder misiniz?


Ağleben (ekseriyetle, genellikle) ifadesini iki şekilde anlamak mümkündür:

Birisi, çok önceleri olup da şimdi olmayan, yani yürürlükten kalkan kanunlar olabilir ki, bu, imkân dâhilinde olan bir şeydir. Mesela; dinozorların ruhu ve yaşayışlarına ait kanunlar, onların neslinin tükenmesi ile ortadan kalkmıştır.

İkincisi, kanunun inkıta'a uğraması şeklindedir. Yani bir yerde cari iken, başka bir yerde cari olamayabilir. Yer çekimi kanunu dünyada cari iken, uzayda cari değildir. Demek dünyada baki, fezada fâni bir kanundur.