Üstadın irşad yönü ve metodunu kısaca açıklar mısınız?


Evvela, Üstad Hazretleri, bu son asrın manevî bir hekimidir.

İkincisi, marifet hazinesi olan Risale-i Nur, akılları, ruhları ve fikirleri tenvir eder,  vicdanları ziyalandırır, kalplere ve gönüllere feyyaz nurlar, âli hisler ve tatlı zevkler bahşeder. İnsan bu eserleri mütalaa ettikçe, kalbinde, fikrinde ve ruhunda marifet nurları letafetli goncalar gibi açılır.

Risale-i Nurdaki etkileyici üslubun sebebi, en derin meseleleri teşbih ve temsillerle akla yaklaştırması, herkesin anlayacağı bir seviyeye getirmesidir. Sair kaynaklar hususi insanlara hitap ederken, Risale-i Nurlar umuma hitap etmektedir. Bu cihetle Risale-i Nur’lar Allah’ın bu asırdaki insanlara hususi bir ihsanıdır. 

Üçüncüsü, Telif edilen diğer İslâmi eserler,  zamanın ihtiyacına göre şekillenmiş ve ona göre tarif edilmiştir. Bazı derin konular ve kader gibi kelamla ilgili meseleler detaya girilmeden ehl-i ilmin anlayacağı tarzda izah edilmiştir.

Her bir âlim bir meseleyi eserinde güzelce tarif etmiş ama o derin meseleler avamın idrakine hitap etmediği için, istifade  hususi kalmıştır. Mesela kader konusunu Sad-ı Taftazani elli sayfalık bir risale ile havas kısmına anlatmış, ama avam insanlar bu hususta istifadesiz kalmıştır.

Dördüncüsü, Risale-i Nurlar İlm-i Kelam ve akaid sınıfına giriyor. Lakin felsefe ve mantık bu ilimlerin ayrılmaz birer parçasıdır.

İlm-i Kelam: Allah’ın varlığını ve birliğini akli deliller ile ispat etmeye çalışan bir ilim dalıdır. İmam Taftazani kelam ilminin gayesini; "kesin delillerle dini akideleri bilme" şeklinde tarif ediyor. Kelam ilmi, tarihi sürecinde değişik felsefi ve tasavvufi ekollerden etkilenmiştir. Her asırda gelen mücedditler bu ilme önemli katkılar ve değerler bahşetmiştir.

Kelam ilmini bir ağaca benzetirsek, bu ağacın en son ve en mükemmel meyvesi Risale-i Nurlardır. Risale-i Nurlar bu tarihi sürecin en feyizli bir mahsulüdür. Nasıl ki maddî ilimlerde terakki ve tekemmül tedricen gelişerek mükemmel bir hal alıyorsa; aynı şekilde, İmam Azam ile temeli atılan ve İmam Eşari ve Maturidi ile sistemleştirilen ve Fahreddin Razi ile terakki eden ve  İmam Gazali ile kabuk değiştiren kelam ilmi, Risale-i Nurlar ile asrın idrakine uygun en faydalı  halini almıştır.

Risale-i Nurlarda, Kur’ânî deliller olan inâyet ve ihtira delillerinin mükemmelen bir şekilde izah edildiğini görüyoruz. Malum olduğu üzere, klasik kelamda felsefi deliller olan devir ve teselsül ön plandadır. Bu deliller hakiki huzuru ve marifeti tam temin edemiyor. Risale-i Nurlar ihtira ve inâyet delilleri ile her şey üstünde marifeti ve huzuru göstererek sağlam ve tahkiki imanı veriyor.