"Demek beş cümleyi bir cümlede icmal edip îcaz ettiği halde vuzuhu ihlâl etmemiş, fehmi işkâl etmemiş." izah eder misiniz?


"Demek beş cümleyi bir cümlede icmal edip îcaz ettiği halde vuzuhu ihlâl etmemiş, fehmi işkâl etmemiş."(1)

Burada Kur’an-ı Kerim, Yusuf (as)’ın kıssasını belli bir akış içinde takdim ederken, bir atlama yaptığı halde bu akışın bozulmadığı ifade ediliyor. Bu atlama, ifade edilmesi gereken beş cümlenin ifade edilmeyip, bir cümle ile özetlenmesi şeklinde yapılıyor.

İnsanların yazmış olduğu romanda bir cümle atlansa romanın akışı bozulup vuzuh yani konunun anlaşılırlığı gider. Kur’an bu tarz îcazları, yani kısaltmaları çok yapmasına rağmen, akışında ve fesahatinde bir eksilme ya da bozulma olmuyor; bu da edebî açıdan harika bir meziyettir.

(1) bk. Sözler, Yirmi Beşinci Söz, Birinci Şule.