"Dalâlet ve şer ve musibetler ve mâsiyetler ve belâlar gibi bütün çirkinliklerin esası, mayası ademdir, nefiydir." Musibetin ademle irtibatını izah eder misiniz?


Musibetlere "ademî" denilmesi; tahrip ve yıkım noktasındandır. Ve bu tahrip ve yıkımın kısa ve anlık bir zamanda vuku bulmasına binaen, kinaye olarak ademî denilmiş.

Mesela; insanlık büyük çaba ve gayretlerle yüz yılda bir şehir oluşturur, bu şehir bir depremle beş on dakikada yok olur gider. Depremin bu yıkıcılığı ve kısalığı ademi anımsattığı için ademî deniliyor. Yoksa depremin oluşmasındaki maddi sebepler yok sayılmıyor.

Yine bir ağacın yetişmesi ve büyümesi yıllar alırken, yakılması ve kesilmesi bir iki dakikalık iştir. Şerde ve ademde bir şartın olmaması yeterli iken, hayırda ve vücutta bütün sebep ve şartlarının bir arada olması gerekiyor. Ağacın yetişip büyümesi hayır ve varlık iken, kesilmesi ya da yakılması şer ve ademîdir denilmiştir.

Özet olarak, musibetler bizzat ademî değil, neticeleri noktasından ademîdirler.