Gençliğin sefahete itilmesine ve hayat-ı içtimaiyenin gençlerin evlenmesine engel olmasına, kader nasıl ve neden müsaade etti?


Dünya bir imtihan meydanıdır ve hayır ile şerrin çarpışması bu imtihanın esaslı bir kaidesidir. Öyle ise kaderin, şerri bütünü ile men etmesi ya da engellemesi imtihana zıt olur. Şayet böyle bir şey olacak olsa idi Allah başta şerri yaratmaz, hayra musallat etmezdi. Bu yüzden dünyada hayır asıl olmakla birlikte, şerre de müsaade edilmiş ve insanlar bu imtihan ile ya terakki ediyor ya da tedenni ediyorlar.

Üstadımız bu konuda şu veciz ifadeyi serd eder: 

"Çünkü, akla kapı açmak, ihtiyarı elinden almamak, sırr-ı teklif iktiza ediyor."(1)

Şer güçler şerri yaymaya çalışacak, hayır tarafında olan güçler de hayrı yaymaya çalışacak. Bu esnada ve bu çarpışma ortamında, insanın fıtratında potansiyel olarak bulunan nihayetsiz hayır ve şer kabiliyetler, insan iradesi doğrultusunda inkişaf edecek. Kaderin bu çarpışmada mutlak bir taraf tutması ve şerri tamamı ile men etmesi mümkün değildir.

(1) bk. Mektubat, On Dokuzuncu Mektup, Şak-ı Kamer Mucizesi.