Güneşin cilvelerinin tezahürü ve tekrar gidip yerine başka tecellilerin gelmesi Risale-i Nur’da çokça zikredilen misallerden biridir. Güneş misali üzerinde genel bir açıklama yapar mısınız?


Güneş misali Nur Külliyatı'nda harika bir şekilde yer almış ve her defasında ayrı bir hakikati aydınlatmıştır. Bilhassa On Altıncı Söz’de güneş misaliyle birçok ilahi hakikatlerin bilinmesine ışık tutulmuştur.

Aynalardaki tecellilerin o aynaların malı olmadığı, o ışıkların güneşten geldiği misaliyle, çok hakikatlere kapı açılmıştır. Bu misalin en geniş tatbiki varlık konusunda karşımıza çıkıyor. Eşyanın varlığı kendiliğinden değil, Allah’ın sıfatlarının, yaratma ve var etme fiillerinin tecellisiyledir. Aynadaki ışığın kaybolması gibi, eşya da belli bir müddet vazife yaptıktan sonra varlık sahasından çekilmekte, yerine yeni şeyler yaratılmaktadır. Tıpkı, aynada görünen tecellinin kaybolmasından sonra, başka tecellilerin ortaya çıkması gibi.

Üstad Hazretleri bu misali “ve-Yümit” bahsinde işlerken, Güneş'e karşı akan bir nehirdeki kabarcıkların Güneş'in varlığını gösterdiğini, onların kaybolmasından sonra yeni kabarcıkların parlamasının ise Güneş'in bekasına ve devamına delalet ettiğini ifade ederek, hayatın Allah’ın varlığına, ölümün ise Allah’ın bekasına delil olduğunu çok hârika bir şekilde işlemiştir.

Bir başka dersinde “Bir şey zatî olsa onun zıddı ona ârız olamaz.” buyurur.

Zatî; “zata ait, kendine ait, başkasından gelmeyen” demektir.

Allah’ın kudreti zatî olduğu için, onun zıddı olan aczin o kudretin içine giremeyeceğini beyan eder. Aynı hakikati bu güneş misalinde de görüyoruz. Aynadaki güneş tecellisinin ışığı zatî olsaydı hiç sönmemesi gerekirdi. Gece olunca yahut Güneş bir bulutla perdelenince o tecellinin kaybolması gösteriyor ki, aynadaki o ışık, Güneş'ten gelmektedir. Bütün canlıların hayatları da Muhyi isminden ve ihya fiilinden geliyor. Canlıların ölmeleri ispat ediyor ki, bu hayat onların zatî malları değil.

Bu ölümleri başka canlıların takip etmesi Allah’ın hayatının baki, daimî ve zevalden münezzeh olduğunu gösteriyor.