"Bülbüle nahli, fahli, ankebut ve nemli; yâni arı ve vasıta-i nesil erkek hayvan ve örümcek ve karınca ve hevâm ve küçük hayvanların bülbüllerini kıyas et..." Burada zikredilen "hayvanatın bülbüllerle münasebetini" biraz açabilir misiniz?


Bütün hayvan türleri de bülbül gibi, “nebâtât tâifelerine karşı” bir “münasebât-ı şedide” içerisindedirler.

Yine her bir hayvan türü, “Rezzâk-ı Kerîm tarafından gönderilen hediyeleri” kendilerine mahsus şekilde alkışlar ve şükürlerini ifade ederler.

Her bir hayvan türü, niçin yaratılmışsa o görevi en güzel şekilde yerine getirdiğinden, bu dünyada “birer cüz'î maaşları vardır.”

Ayrıca On Yedinci Söz’de güzelce izah edildiği gibi, her bir hayvan, “vazife başında iken şehid olmuş bir nefer” gibi, ahirette bu hizmetlerinin karşılığını “bir çeşit mükâfat-ı ruhâniye” ve “bir nevi ücret-i maneviye” olarak görecektir.