Allah'ın "ne zâtında ne sıfâtında ne ef’âlinde şerîki olmaması"nı açar mısınız?


Allah’ın zatında şeriki olmaması -haşa- Allah’ın Zat-ı Akdesi gibi ikinci bir zatın olmaması anlamındandır. Yani "Allah gibi ikinci bir Allah söz konusu değildir." demektir.

Allah’ın isimlerinde şeriki olmaması ise, bu isimlere Allah’tan başka kimsenin sahip olamaması demektir. Mesela, "Allah Rezzak’tır." denildiğinde, "Allah’tan başka kimse Rezzak olamaz." demektir. Allah’tan başka falanca kişi ya da sebep de Rezzak’tır denilirse bu şirk olur.

Allah’ın sıfatları da isimleri gibidir. Allah’ın sıfatlarına Allah’tan başka kimse sahip olamaz demektir. Mesela, Allah’ın sonsuz kudret sıfatına Allah’tan başka kimse sahip olamaz. Bu diğer sonsuz altı sıfat olan ilim, irade, hayat, kelam, işitme, görme içinde geçerlidir.

Allah’ın efalinde de şeriki yoktur. Yani Allah’ın yapmış olduğu iş ve icraatları Allah’tan başka kimse icra edip yapamaz. Mesela, bir arıya hayat vermek İlahi bir efaldir. Bu fiili, bu işi Allah’tan başka kimse yapamaz, demektir. Arıyı falanca kişi ya da falanca sebepte yapabilir yaratabilir, demek şirk olur.

Bir arıya hayat verebilmek için bütün kainatı bir fabrika gibi çalıştırmak gerekiyor, zira arının hayatı bütün kainat ile sıkı bir ilişki içindedir. Mesela, güneş olmasa hayat olmaz toprak, hava, su olmazsa hayat yine olmaz. Demek hayatı yaratabilmek için bütün unsurlara ve kainata sözü geçer bir kudret ve irade her şeyini bilebilecek, görebilecek, işitebilecek bir ilim bir basar bir sem sıfatı gerekiyor. Bu sıfatlara sahip olmadan bu fiili icra etmek mümkün değildir.