"Dünyanın bin sene mes’udâne hayatı, bir saat hayatına mukàbil gelmeyen Cennet hayatının; ve o Cennet hayatının dahi bin senesi, bir saat rüyet-i cemâline mukàbil gelmeyen bir Cemîl-i Zülcelâl..." Açar mısınız; buradaki sayılar mecazi mi?


Rakamlar dünya, cennet ve rü’yet arasındaki azim farkı ifade etmek için kullanılan sembolik birer ifadedir.

Çünkü bütün kemal ve cemalin kaynağı Allah’ın zat-ı akdesidir. Cennet ve dünyada görülen cemal ve kemaller ise, bu kaynaktan gelen bir tecelli bir cilve bir yansımadan başka bir şey değildir. Dolayısı ile Allah’ı görmedeki lezzet ile cennet ve dünyadaki lezzetler arasındaki fark çok büyük olur.

Bu fark cennet ile dünya arasında da geçerlidir; çünkü cennette Allah’ın isimleri dünyadaki gibi perdeli değil perdesiz tecelli ediyor. Cennette isimler perdesiz tecelli ettiği için cennetteki güzellik dünyadaki güzelliklerden daha parlak daha haşmetli daha mükemmel oluyor.

Dünya veya cennetteki mazhariyet asla rü’yete yetişemez. İsterse her iki dünyada da bir milyon yıl yaşasa yiene fark etmez. Aynı ölçü ve nispet dünya ile cennet arasında da geçerlidir.