Üçüncü basamakta geçen "mâzi denizlerine ve gayb âlemine akacak bir çeşme" ne demektir?


Üstat Hazretleri Yirminci Mektub'un “Ve yümit” (ölümü veren O’dur) kelimesinin izahında şöyle buyurur:

“Şu mevcudat, irade-i İlâhiye ile seyyâledir. Şu kâinat, emr-i Rabbânî ile seyyaredir. Şu mahlûkat, izn-i İlâhî ile, zaman nehrinde mütemadiyen akıyor, âlem-i gaybdan gönderiliyor, âlem-i şehadette vücud-u zâhirî giydiriliyor, sonra âlem-i gayba muntazaman yağıyor, iniyor. Ve emr-i Rabbânî ile, mütemadiyen istikbalden gelip hâle uğrayarak teneffüs eder, maziye dökülür.”

Bir asır sonrasının bütün canlıları şu anda isikbaldeler. Yaratıldıklarında hazır zamana (hale) uğramış olacaklar. Öldüklerinde ise artık onlardan söz edilirken geçmiş zaman kullanılacak. Torunlar istikbalde beklerken, dedeler maziye dökülmüşlerdir.