"Âlem-i rüya, âlem-i misâlin zılli ve o da âlem-i berzahın zılli olduğundan, desatirleri mütemâsildir." cümlesini nasıl anlamalıyız? Ayrıca alem-i misal hakkında bilgi verir misiniz?


Alem-i Misal: Maddi alemle ruhlar alemi arasında bir köprü alemidir. Bu alem, hem maddi alemden, hem de ruhlar aleminden vasıflar almıştır. Maddi aleme göre; misal alemi daha latif ve hafif bir alemdir. Misal alemi hayale yakın bir alemdir.

İnsan, şu kainatın küçük bir misalidir ve her alemden bir numune, insanın mahiyet ve fıtratında dercedilmiştir. Nasıl göz, görüntü alemine açılan bir kapı ise, insandaki hayal kuvveti de alem-i misale açılan bir penceredir. Bu pencere ile o alemi seyreder. 

Maddi alemdeki eşyaların hayal kuvvesinde bir yansıması, bir tezahürü vardır. Bu yansıma ve tezahürün aslı; maddi alemden, hayaldeki abartılı ve geniş hali ise; misal aleminden geliyor.

İnsanın uykuda gördüğü rüyalar, misal alemi ile maddi alem arasında bir alış veriştir. Yani maddi alemdeki eşyaların misal alemindeki tezahürüdür. Maddi alem, misal aleminden daha ağır ve hakikate yakın olmasından, maddi alemden küçük bir şey, misal aleminde büyük olarak yansıyor.

Uyku halinde insanın maddi alemle ilişkisi ve münasebeti kesildiği için, sair latife ve duygular gaybi alemler ile irtibata geçiyor. Ve oralarda geziniyor. Kalbin ve duyguların terakki ve keskinliğine göre, bazen levh-i mahfuzun cilveleri bazen de kader mektuplarının numuneleri ile karşılaşıyor. İşte rüyanın hakikati bundan ibarettir.

Rüyada görülen bu cilveler ve numuneler, misal aleminin abartılı şekil ve şemallerine bürünüyor. İşte bu yüzden görülen rüyalar tabir istiyor. Zira hakikat aleminden basit bir şey misal aleminde çok büyük ve karmaşık bir hal alabiliyor. Bu yüzden bu karmaşıklık ve abartılı haller tabir ile hakikate uyarlanması gerekiyor.

Özet olarak; bizim rüyada gördüğümüz objeler, maddi alemdeki objelerin farklı bir boyut ve ölçüde yansımasıdır. Bu sebeple rüya ile alem-i misal, göz ile görüntü alemi gibi irtibatlı ve birbirleri ile alış veriş içinde olan alemlerdir. Misal alemi tam olarak ne maddi alemdir, ne de berzaha ait bir alemdir, her iki alemden de bir şeyler almış bir ara ve köprü alemdir. Uyku bu aleme girmenin bir vesilesi, bir vasıtasıdır.