"Çünkü zeval bulan eşya ile beraber, esbapları dahi kayboluyor." cümlesini açıklar mısınız?


Eşya nasıl zevale ve yok olmaya mahkûm ise, sebepler de aynı şekilde zevale ve yok olmaya mahkûmdur. Zevale ve yokluğa mahkûm olan sebeplerin, onlara bağlanan neticeleri ve meyveleri yoktan ve hiçten icat etmesi mümkün değildir. 

Sebepler de onlara bağlanan neticeler de zeval ve yokluktan münezzeh olan Allah’ın icadı ve yaratması ile varlık sahasına çıkıyorlar ve yine onun yok etmesi ile de yokluğa ve zevale gidiyorlar. Zevale ve yokluğa mahkûm olan hiçbir şey, ilah ve yaratıcı olamaz.

Mesela; elma, ağaçtan çıkıyor. Burada elma netice, ağaç ise elmaya bir sebeptir. Elma nasıl zevale mahkûm ise, elmaya vasıta ve sebep olan ağaç da zevale mahkûmdur.