"Muteber bir kitapta, hadîs-i Şeyheynin ittifakına alâmet olan ق işaretiyle bir hadîs bana gösterildi." cümlesindeki 'Kaf' ne mânaya geliyor?


"Eğirdir'de bir münakaşa-i ilmiye işittim. O münakaşa, hususan şu zamanda yanlıştır. Hattâ münakaşayı bilmiyordum. Benden de sual edildi. Muteber bir kitapta, hadis-i Şeyheynin ittifakına alâmet olan 'KAF' işaretiyle bir hadis bana gösterildi; 'Hadis midir, değil midir?' sual edildi."

"Ben dedim: Böyle muteber bir kitapta Şeyheyn hadisinin ittifakına hükmeden bir zâta itimad etmek lâzım. Demek hadistir. Fakat hadisin, Kur'ân gibi bazı müteşabihâtı var; ancak havass onların mânâlarını bulabilir. Şu hadisin zâhiri dahi, müşkülât-ı hadisin müteşabihat kısmından olmak ihtimali var, dedim."(1)

Şeyheyn, unvanı İmam Buharî ile İmam Müslim'e verilen müşterek bir unvandır. Hadis âlimleri içinde en muteber ve en mutemed bu iki hadis âlimidir. Bu sebeple bir hadis üstünde iki imam ittifak ettiği zaman, bu hadisin üzerine ittifaka alamet ve işaret olarak “kaf” harfi konuluyor. Yani hadisin üstündeki “kaf” harfi İmam Buharî ile İmam Müslim’in bu hadis üstünde ittifak etiklerine bir işaret ve karine oluyor demektir.

Mevzu bahis olan hadis de şudur:

"Hazret-i Mûsâ Aleyhisselâm, Hazret-i Azrâil Aleyhisselâmın gözüne tokat vurmuş, ilh."(2)

Dipnotlar:

(1) bk. Mektubat, Yirmi Sekizinci Mektup, İkinci Mesele....
(2) bk. Buharî, Enbiyâ: 31; Müslim, Fedâil: 157; Nesâî, Cenâiz: 121; Müsned, II/269, 315.