On Dokuzuncu Mektup'un On Dokuzuncu İşaret'indeki Sekiz ve Dokuzuncu esasların farkı nedir?


"SEKİZİNCİ ESAS: İşte, mezkûr sıfatlarla muttasıf ve her cihetle sarsılmaz, kuvvetli istinad noktalarına dayanan Muhammed-i Arabî Aleyhissalâtü Vesselâm, âlem-i şehadete müteveccih olarak, âlem-i gayb namına, cin ve insin başları üzerine ilân ederek, istikbalde gelecek asırlar arkasında duran akvâma ve milletlere hitap edip öyle bir nidâ eder ki, umum cin ve inse, umum yerlere, umum asırlara işittiriyor. Evet, işitiyoruz."

Burada Peygamber Efendimiz (asm) gaybî âlemlere vekâleten insanlara ve cinlere hitab ediyor. Ve küllî bir hitab makamı var. Yani ins ve cin bütün şuur sahiplerine hitab var.

"DOKUZUNCU ESAS: Hem öyle yüksek, kuvvetli hitap ediyor ki, bütün asırlar onu dinler. Evet, aks-i sadâsını her bir asır işitiyor."(1)

Burada ise, hitab hususiyet kesbedip, insanlara ve onların asırlarına münhasır kalıyor. Yani Sekizinci Esas'ta iki fark var; birisi gaybî âlemlere vekâlet mânası; ikincisi, hitaptaki külliyet. Dokuzuncu Esas'ta ise hitabın insanlara münhasırlığı var.

(1) bk. Mektubat, On Dokuzuncu Mektup.