"Fakat şu zamanda dalalet-i fenniye, elini esasata ve erkana uzatmış olduğundan,.." cümlesini nasıl anlamalıyız; fen, elini iman esaslarına nasıl uzatmış?


Burada suçlu fen ilimleri değil, fen ilimlerini kendi bozuk ideolojilerinde bir araç ve vasıta olarak kullanan felsefi akımlardır. Yani Üstad Hazretleri fen ilimlerini itham etmiyor, fen ilimlerini inkarda bir araç olarak kullanan bozuk ve batıl felsefi ekolleri itham ediyor.

Mesela biyoloji ilmi Allah’ın sanatı ve mahlukatı olan canlıları inceleyen ve Allah’ın isim ve sıfatlarına işaret eden mükemmel bir rehber ve güzel bir kaynak olmasına rağmen, materyalist felsefe güya bu ilme dayanarak insanların maymundan geldiğini ve maddenin ezeli olduğunu iddia ederek, biyoloji ilmi perdesinde dine hücum ediyor. Yoksa hakikati halde biyoloji ilmi bu batıl felsefenin bastonu ya da dayanağı değildir, tam aksine yaratılışı ve Allah’ın varlığını ve birliğini izah ve ispat eden en büyük bir delil ve en kati bir ispattır.

Üstad Hazretleri fen ilimlerinin bu hususiyetine şu ibareleri ile işaret ediyor:

"Sizin okuduğunuz fenlerden her fen, kendi lisan-ı mahsusuyla mütemadiyen Allah'tan bahsedip Hâlıkı tanıttırıyorlar. Muallimleri değil, onları dinleyiniz."

"Meselâ, nasıl ki mükemmel bir eczahane ki, her kavanozunda harika ve hassas mizanlarla alınmış hayattar macunlar ve tiryaklar var; şüphesiz gayet maharetli ve kimyager ve hakîm bir eczacıyı gösterir."

"Öyle de küre-i arz eczahanesinde bulunan dört yüz bin çeşit nebatat ve hayvanat kavanozlarındaki zîhayat macunlar ve tiryaklar cihetiyle bu çarşıdaki eczahaneden ne derece ziyade mükemmel ve büyük olması nisbetinde, okuduğunuz fenn-i tıb mikyasıyla, küre-i arz eczahane-i kübrasının eczacısı olan Hakîm-i Zülcelâli, hatta kör gözlere de gösterir, tanıttırır."(1)

Diğer bir husus, bilim ile bilim felsefesi farklı şeylerdir. Bilim, sanatı incelerken bilim felsefesi sanatın sanatkardan kopartılmasını ya da başka şeylere dayandırma gayretidir. Bu yüzden bilim ile bilim felsefesini aynı kefeye koymamak gerekir. İslam’ın bilim ile bir sorunu yokken, bilim felsefesi ile sorunu vardır. Zaten İslam’a  savaş  açan bilimin kendisi değil bilim felsefesidir. Bilim bir araçtır. Bilim İslam lehinde kullanılır ise Allah’ı bize tanıtan tefekkür aracı iken, aynı bilim inkarcı felsefenin elinde bu seferde küfür vasıtası haline dönüşür.

Üstad Hazretlerinin ''Fakat şu zamanda dalalet-i fenniye, elini esasata ve erkana uzatmış olduğundan,..'' ibarelerine bu ölçüler ışığında bakmak gerekir.

(1) bk. Şualar, On Birinci Şua, Altıncı Mesele.