Block title
Block content

"O meşrep sahibi, âlem-i istiğrak ve sekirden âlem-i sahve girdiği vakit, o meşrebi beraber almamak gerektir ve o meşrebin muktezasıyla amel etmemek lâzımdır. Hem, kalbî ve hâlî ve zevkî olan bu meşrebi, aklî ve kavlî ve ilmî suretine..." İzahı?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Güneşe çıplak gözle bakan birisinin, bir müddet eşyayı görememesi normal bir durumdur. Lakin bu görememe durumu sürekliliği olan bir durum değildir. Gözündeki kamaşma geçince etrafındaki varlıkları görmeye başlar. Kamaşma geçtiği ve eşyayı gördüğü halde, hâlen "eşya yok" demesi ve bunda ısrarcı olması sapkınlık olur.

Güneşin o muhteşem parlaklığı göze öyle bir etki yapıyor ki, göz bunun etkisi ile başka varlıkları bir müddet fark edemiyor.

Temsildeki güneşin gözü kamaştırması ve geçici bir şekilde görme kaybı yaşanması, istiğrak ve sekir hâli oluyor.

Göz kamaşmasının geçip eşyayı görür hale gelmesi ise, sahve oluyor, yani gözün normalleşmesi oluyor. Göz normalleştikten sonra hâlen "eşya yok" derse, bu sapkınca bir bakış olur.  

Vahted-i vücut mesleği, Allah’ın varlığına odaklanan birisinin diğer varlıkları fark edememesi halidir, yukarıda vermiş olduğumuz güneş örneği gibi. Nasıl güneş o muhteşem ışığı ile gözü tesiri altına alıp diğer varlıkları o an göstermiyor ise, aynı şekilde Allah’ın varlık güneşine odaklanan birisi de zayıf ve çok perdelerden geçmiş varlıkları o anda göremiyor ve Allah’tan başka varlık yok anlamına gelen “La mevcuda illa hu” diyor.

Lakin bu hâl geçici bir durumdur, kişi bu odaklanmadan çıkıp normal hayatına döndüğünde, "Allah’tan başka varlık yok." deyip eşyanın vücutlarını inkar ederse, bu yanlış ve sapkınlık olur.

“Onun için, o meşreb sahibi, âlem-i istiğrak ve sekirden âlem-i sahve girdiği vakit, o meşrebi beraber almamak gerektir ve o meşrebin muktezasıyla amel etmemek lâzımdır. Hem kalbî ve halî ve zevkî olan bu meşrebi, aklî ve kavlî ve ilmî suretine çevirmemektir.(1)

paragrafı bu inceliğe işaret ediyor. 

(1) bk. Mektubat, Yirmi Dokuzuncu Mektup, Dokuzuncu Kısım.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...