Block title
Block content

On Birinci Söz'de temsilden hakikate geçerken; "Ocak ve matbah ise kalbinde ateş taşıyan..." ifadesi kullanılıyor. Ancak temsilde bu ifade geçmiyor, nasıl anlamalıyız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bazen belagatın gereği olarak, zahir olan hakikatler akla havale edilir, ta ki akıl onda işleyip hareket etsin ve o hakikati keşfedip lezzet alsın. Burada Üstad Hazretleri, bu hakikati temsilde ihfa hakikatte izhar ederek, bir belagat örneği gösteriyor. Daha bunun gibi bir çok hakikatleri aslında temsilden tahric etmek mümkün, ama Üstad Hazretleri bir numune göstererek akla kapı açıyor, bizi tefekküre ve düşünmeye sevk ediyor. Buna benzer ifadeler diğer temsillerde de vardır.

Mesela Sekizinci Söz'de kötü zatın macerasında bahçe misali verilmiyor, iyi zatın macerasında bahsedilerek gönderme yapılıyor:

"İşte, bir bahçeye rast geldi. İçinde hem güzel çiçek ve meyveler var; hem bakılmadığı için murdar şeyler de bulunuyor. Kardeşi dahi böyle birisine girmişti. Fakat murdar şeylere dikkat edip meşgul olmuş, midesini bulandırmış, hiç istirahat etmeden çıkıp gitmişti. Bu zat ise, "Her şeyin iyisine bak." kaidesiyle amel edip, murdar şeylere hiç bakmadı. İyi şeylerden iyi istifade etti. Güzelce istirahat ederek çıkıp gidiyor."(1) 

Bu gibi atlamalar veya eklemeler kusur ve sehiv değil, kasıtlı bir incelik ve belagattır. Hem akıl madenini işletmenin latif bir tarzıdır.

(1) bk. Sözler, Sekizinci Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...