Block title
Block content

On İkinci Söz'ün İkinci Esas'ında "felsefenin halis bir tilmizi" ifadesi geçiyor ve örnek olarak da firavun veriliyor. "Felsefe", "halislik" ve "firavunluk" tabirlerindeki münasebet hususunda neler söyleyebilirsiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Halis”, kelime olarak “katışıksız, saf” manasına gelir. Istılahta ise, “ibadetlerin, hiçbir dünyevi, hatta uhrevi maksat gözetilmeksizin, sırf Allah rızası için yapılmasını” ifade eder.

Üstat Hazretleri İhlas Risalesinde;

“Haksızlar dahi haksızlıkları içinde gösterdikleri ihlas ve samimiyet yüzünden kuvvet kazanıyorlar.”

“Samimî bir ihlâs, şerde dahi olsa, neticesiz kalmaz.” (1) buyurur.

Haksızların ihlası, kendi davalarında samimi gayret göstermeleri, her türlü fedakarlığı yapmaları, her çeşit zahmete severek katlanmaları manasına gelir. Bu haller birer samimiyet işaretidir ve sahibinin muvaffak olmasının da en önemli birer sebebidirler.

“Felsefenin halis tilmizi” denilince, “sadece felsefe ile uğraşan”, “meseleleri yalnız akıl ölçüsüne vuran”, “vahy-i semaviyi hiç dikkate almayan” bir tilmiz anlaşılır. Böyle bir tilmiz, her meselede aklı hakîm kabul etmekle, mahluk olan aklına çok fazla bir salahiyet tanır ve onu firavunlaştırır, kendi de bir firavun olur.

Firavunun en bariz özelliği kibir ve enaniyetidir. Onun enaniyeti, kendisini emrindeki Kıptilerine ilahlık taslama noktasına kadar götürür. Onlara,

“Ey kavmim! Mısır mülkü ve şu ayağımın altında akan nehirler benim değil mi?” (Zuhruf, 43/51 )

gibi sorular sorma aşırılığına vardırır. Öyle ki, Musa aleyhisselamın asasının sihir aletlerini yutması karşısında imana gelen sihirbazlara şöyle seslenme cüretini gösterir:

“Ben izin vermeden iman ettiniz ha?" (A’raf, 7/123)

Kendilerinin kul ve her hayrın da Allah’ın elinde olduğunu unutan kişilerde, kendini beğenme, kibirlenme, tahakküm, şükürsüzlük gibi birçok hastalık belirir. Firavun, bu ve benzeri bütün sapıklıkların bir simgesi olmuştur.

(1) bk. Lem’alar, Yirminci Lem’a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...