Block title
Block content

On Sekizinci Söz'deki; "Menba-ı edep olan Kur'ân-ı Hakîmin bazı tâbirâtı bu yüzler ve perdelere göredir." cümlesinin geçtiği yeri izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hem insan, hodgâmlık ve zahirperestliğiyle beraber, herşeyi kendine bakan yüzüyle muhakeme ettiğinden, pek çok mahz-ı edebî olan şeyleri hilâf-ı edep zanneder. Meselâ, alet-i tenasül-ü insan, insan nazarında bahsi hacâlet-âverdir. Fakat şu perde-i hacâlet, insana bakan yüzdedir. Yoksa, hilkate, san'ata ve gayât-ı fıtrata bakan yüzler öyle perdelerdir ki, hikmet nazarıyla bakılsa ayn-ı edeptir, hacâlet ona hiç temas etmez."

"İşte, menba-ı edep olan Kur'ân-ı Hakîmin bazı tâbirâtı bu yüzler ve perdelere göredir. Nasıl ki, bize görünen çirkin mahlûkların ve hadiselerin zahirî yüzleri altında gayet güzel ve hikmetli san'at ve hilkatine bakan güzel yüzler var ki, Sâniine bakar; ve çok güzel perdeler var ki, hikmetleri saklar; ve pek çok zahirî intizamsızlıklar ve karışıklıklar var ki, pek muntazam bir kitabet-i kudsiyedir."(1)

Burası Kur’an'da geçen bazı tabirlerin, Kur’an’ın edebine yakışmadığını iddia edenlere bir cevaptır. Örnek olarak insanın cinsel organının, insanlar arasında şehvani bahsedilmesi edepsizlik iken, tıp veya fen noktasından bahsedilmesinin aynı edep ve nezaket olduğu veriliyor.

Mesela bir vaiz camide cinsel organı şehvani ve edepsiz bir şekilde zikredemez, zikrederse bu edepsizlik olur; ama cinsel organın yaratılışındaki hikmet ve faydalarını zikrederek, tevhide işaret ve delalet etse, bu da aynı edep olur.

Cinsel organdan bahsedilmesinin bir yüzü edepsizlik iken, diğer yüzlerinden bahsedilmesi edepsizlik olmaz. İşte bu yüzleri nazara almayanlar her türlü bahsedilmesinin edepsizlik olduğunu zannediyorlar ve böyle tabirlerin Kur’an'da bahsedilmesini güya akıllarınca uygun görmüyorlar ve edepsizlik zannediyorlar. Kur’an’nın bu gibi tabirlerden bahsetmesi insanın edep cihetine bakan yönü değil, yaratılış ve hikmet boyutuna bakan yönü iledir.

(1) bk. Sözler, On Sekizinci Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

leys
Allah razı olsun.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...